Chương 23: Theo Khương phụ học chữ

Bánh tô cuối cùng cũng được chia cho bọn trẻ, nhưng được dù ăn, Khương Nam và mấy tỷ muội lại chẳng còn nếm ra được bao nhiêu vị ngọt.

Mọi người cũng chẳng nói gì thêm, chỉ còn tiếng bát đũa thi thoảng chạm vào nhau, cứ như đang diễn một màn kịch câm.

Ăn xong, mấy tỷ tỷ lần lượt dẫn chồng con ra về. Giờ ai cũng đã có gia đình riêng, ở nhà mình còn là người làm mẹ, làm bà; ngồi lại đây chịu cảnh gò bó chi bằng sớm về cho nhẹ người.

Riêng Khương Nam vẫn ôm Trường Sinh ngồi lại. Từ trong nhà chính, giọng Khương phụ và Khương mẫu lầm rầm vọng ra.

Thật ra lần này về nhà mẹ đẻ, Khương Nam còn có một việc muốn tính.

Trường Sinh sắp tròn hai tuổi. Khương Nam thấy cũng đã đến lúc nghĩ đến chuyện cho thằng bé đọc sách.

Nuôi Trường Sinh bên mình càng lâu, Khương Nam càng không muốn sau này thằng bé cũng quanh quẩn cả đời trong ngôi làng nhỏ này, đến tuổi thì cưới vợ sinh con rồi lại sống tiếp cuộc đời giống ông nội, cha nó và phần lớn đàn ông trong thôn.

Khương phụ đọc sách cả đời mà đến giờ vẫn chỉ là đồng sinh, mãi chưa bước qua được cửa tú tài. Cuộc sống của ông thậm chí còn chẳng khá bằng nhiều nhà nông khác. Nhưng ngẫm lại thì cả huyện Cốc Thạch này có được bao nhiêu tú tài đâu?

“Ngũ nha đầu, sao còn chưa về?”

Đã quá nửa canh giờ. Mọi lần tới lúc này Ngũ nha đầu đã sốt sắng đòi về từ lâu, hôm nay lại cứ ngồi yên. Khương phụ chờ mãi không thấy nàng động đậy, cuối cùng đành lên tiếng. Khương mẫu thì vẫn mải dỗ đứa cháu trai bảo bối Nguyên Bảo.

Khương Nam thuận thế hỏi: “Cha, mấy quyển sách trước kia của cha vẫn còn chứ?”

Khương phụ lập tức cảnh giác: “Ngươi hỏi làm gì? Đừng có nhắm vào mấy quyển sách ấy. Đó là để lại cho đệ đệ ngươi.”

Nói xong lại thấy chưa đủ, ông bồi thêm: “Đệ đệ ngươi không dùng thì sau này còn có Nguyên Bảo.”

Nghĩ đến đứa con trai học bao nhiêu năm mà đến đồng sinh cũng chưa thi nổi, còn chẳng bằng ông năm xưa, Khương phụ càng chắc mẩm mấy quyển sách này phải giữ lại cho Nguyên Bảo.

“Biết rồi. Sách của cha để cho con trai với cháu trai cha, con không cướp. Con chỉ muốn xem một chút thôi, cha cần gì phòng con như phòng trộm thế?”

Khương phụ càng nghĩ càng thấy lạ.

Lạ thật. Hôm nay Ngũ nha đầu khác hẳn mọi khi.

Trước kia mỗi lần về, nàng hết khó chịu người này lại bực chuyện kia, có bao giờ kiên nhẫn như hôm nay đâu?

Khương Nam giải thích: “Lần trước trong thôn có người viết mấy chữ cho bọn con xem. Con đọc không hiểu nhưng thấy chữ đẹp nên hơi tò mò. Nghĩ cha cũng là người đọc sách, con muốn xem thử người có học viết chữ ra sao.”

“Mới thấy mấy chữ mà đã tò mò thế à? Được rồi, hôm nay ta cho ngươi xem thêm vài chữ. Nhìn cho kỹ vào, sau này ra ngoài đừng có bảo mình là con gái ta nữa, đúng là chẳng biết gì cả.”

Ông đứng dậy mở cửa gian đông sương.

Căn phòng không lớn, bày biện cũng rất đơn sơ. Sát cửa sổ kê một chiếc bàn gỗ, trên bàn đặt nghiên mực cùng vài món đồ dùng đọc sách. Cửa vừa mở, một mùi mực nhàn nhạt đã phảng phất trong không khí.

Khương phụ ngồi xuống, viết mấy câu thơ. Khương Nam chỉ hiểu đại khái nội dung có lẽ tả cảnh điền viên, nhưng nét chữ quả thật rất đẹp.

Viết xong, Khương phụ đưa bút cho nàng: “Ngươi thử xem.”

Khương Nam nhận lấy, nhớ lại động tác vừa quan sát, chậm rãi viết một chữ “thiên”.

Chữ “thiên” đã hiện ra trên giấy, tuy nét còn chỗ đậm chỗ nhạt, tay cầm bút cũng hơi run, nhưng ít nhất vẫn nhìn ra hình chữ.

Khương phụ nhìn chữ trên giấy, ngẩn ra: “Ngũ nha đầu…”

Ông biết rất rõ con gái mình chưa từng được học chữ tử tế. Hồi nhỏ nhiều lắm cũng chỉ đứng bên cạnh nhìn ông viết vài lần, càng chưa từng được ai dạy cách cầm bút.

“Ngươi biết viết thế nào?”

Khương Nam đáp rất tự nhiên: “Con thấy lúc cha viết thì cầm bút như vậy, nên làm theo thôi. Chữ còn xấu lắm.”

Khương phụ lại nhìn nàng.

Con bé này quan sát kỹ hơn ông tưởng.

Người chưa từng học chữ mà đứng xem người khác viết, thường chỉ nhìn xem chữ cuối cùng có đẹp hay không. Ít ai để ý người viết cầm bút thế nào, hạ nét ra sao, sắp xếp từng nét trong một chữ thế nào, trừ khi trong lòng thật sự muốn học.

Thứ ham học mà ông mong mãi không thấy ở con trai, vậy mà lại nhìn thấy ở cô con gái này.

Chỉ tiếc nó là nữ tử, không thể bước vào khoa cử. Âu cũng là thời thế, cũng là số kiếp.

Nghĩ tới con trai, Khương phụ thầm thở dài. Với đứa con này, ông chẳng còn trông mong gì nữa. Giờ chỉ còn biết đặt hy vọng vào Nguyên Bảo. Ông không tin Khương gia lại không thể nuôi nổi một người học hành nên người.

Khương Nam hỏi: “Cha, cha dạy con thêm vài chữ được không?”

Khương phụ cũng chẳng cân nhắc lâu. Ngũ nha đầu muốn học thêm vài chữ thì cứ học, dù sao cũng chẳng ảnh hưởng gì. Con gái không thể dự khoa cử, học được bao nhiêu thì học bấy nhiêu.

Ông lại liếc Trường Sinh đang ngồi bên cạnh.

Hay là con bé này định học được chữ nào rồi về dạy lại cho Trường Sinh chữ ấy?

Nếu chỉ dựa vào từng ấy chữ mà sau này Trường Sinh vẫn thi đỗ được, vậy thì đúng là tổ tiên phù hộ.

Dù sao hôm nay cũng chẳng có việc gì, dạy thì dạy vậy.

Từ nhà chính thỉnh thoảng vọng sang tiếng Nguyên Bảo cười đùa, xen lẫn giọng Khương mẫu không ngừng khen cháu trai thông minh. Nhưng ba người trong đông sương lúc này chẳng ai để tâm.

Khương phụ chọn Tam Tự Kinh, thứ nhập môn đơn giản nhất, vừa viết vừa giảng cho nàng từng chữ. Khương Nam tiếp thu nhanh hơn ông tưởng, càng dạy ông càng thấy tiếc: giá mà đứa con ham học thế này lại là con trai thì tốt biết bao.

Khương Nam không biết ông đang nghĩ gì. Trường Sinh càng chẳng hiểu những chuyện ấy. Hai bà cháu chỉ chăm chú nhìn đầu bút di chuyển trên giấy, nghe từng lời Khương phụ giải thích.

Nắng ngoài cửa sổ chậm rãi đổi vị trí. Vệt sáng trong phòng từ sáng rõ dần nghiêng đi, rồi nhạt xuống lúc nào không hay.

Đến lúc cả ba sực tỉnh, bên ngoài đã sang giờ Dậu.

Khương Nam còn tiếc vì phải dừng buổi học, Khương phụ cũng chưa giảng đã. Cảm giác có người thật sự chăm chú nghe mình dạy, điều ông từng mong ở con trai mà không có, hôm nay lại tìm thấy nơi con gái.

Giảng đến hứng, Khương phụ cũng dịu giọng hẳn: “Ngũ nha đầu, nếu thật sự muốn học thì sau này cứ về. Lúc nào ta rảnh sẽ dạy thêm cho ngươi.”

Còn học được bao nhiêu, sau này có dùng vào đâu hay không, Khương phụ cũng chẳng nghĩ nhiều.

Khương Nam lập tức đáp: “Cảm ơn cha. Sau này còn phải phiền cha chỉ dạy nhiều.”

Khương phụ thuận miệng dặn: “Sách có câu ‘ôn cố nhi tri tân’. Những gì đã học phải thường xuyên ôn lại. Được rồi, trời không còn sớm, hai bà cháu về đi.”

Ông còn định dặn thêm mấy câu, nhưng nghĩ tới hoàn cảnh bên Lưu gia lại thôi. Trong nhà chẳng có ai đọc sách, bút mực giấy nghiên lại tốn tiền; bảo hai bà cháu ngày nào cũng ôn bài đâu có dễ.

Khương phụ nhìn xấp giấy vừa viết trên bàn, cuối cùng đưa sang: “Những tờ này cầm về đi.”

Còn mấy quyển sách của ông thì thôi, khỏi nghĩ tới.

Khương Nam vui vẻ nhận lấy, cảm ơn ông lần nữa rồi dẫn Trường Sinh rời Khương gia.

Trời đã muộn. Nếu còn chậm thêm, lúc về qua đoạn đường giữa hai thôn e rằng trời sẽ tối hẳn.

Mặt trời đã chếch xuống đầu núi phía tây, ráng đỏ loang đầy chân trời. Trong rừng, tiếng ve hết đợt này đến đợt khác vọng ra; càng nghe càng thấy con đường nhỏ giữa hai thôn yên ắng.

Dưới nắng chiều, bóng hai bà cháu kéo dài trên con đường về.

Khương Nam cúi đầu hỏi: “Trường Sinh, đẹp không?”

“Đẹp ạ.”

“Sau này con cũng học viết chữ nhé?”

Bắt đầu đọc gì đây?

Khương Nam nghĩ một lúc rồi bật cười. Hôm nay vừa học Tam Tự Kinh, vậy cứ bắt đầu từ đó.

Nàng chậm rãi đọc: “Nhân chi sơ, tính bản thiện.”

Ngay sau đó, giọng trẻ con trong veo vang lên bên cạnh: “Nhân chi sơ, tính bản thiện.”

Một già một trẻ, người đọc trước, người líu ríu đọc theo. Tiếng đọc non nớt cứ thế theo con đường nhỏ nối hai thôn mà vang đi, hòa vào ráng chiều, tiếng ve và làn gió mát cuối ngày.