Chương 18: Giao Thời Đổi Mới, Miếu Nát Ấm Lòng (2)

Cùng lúc đó, sân nhà cũ họ Lâm ở đầu đông thôn lại là một cảnh khác.

Trong nhà chính cũng thắp đèn, trên bàn cũng bày thức ăn, có thịt có cá, trông phong phú hơn miếu nát rất nhiều. Nhưng không khí lại nặng nề khác thường. Lão Lâm đầu cúi đầu uống rượu, mặt âm trầm. Lưu thị sa sầm mặt, thỉnh thoảng lại nguyền rủa mấy câu “sao chổi”, “đồ phá gia”. Vương thị và Trương thị cúi đầu ăn, không dám lên tiếng. Ba huynh đệ Lâm Đại Vinh cũng buồn bực, chẳng có bao nhiêu vui vẻ của năm mới. Bọn trẻ ăn món ngon hiếm có cũng không dám gây tiếng.

Trước kia đón năm mới, tuy cả nhà cũng đấu đá tính toán, nhưng người đông, nhìn vẫn náo nhiệt. Việc nặng việc mệt có nhị phòng gánh, những người khác làm chút việc của mình cũng nhẹ nhàng, trong lòng còn mang một loại cảm giác hơn người méo mó. Năm nay nhị phòng phân ra, việc trong nhà lập tức dồn xuống. Gánh nước, chẻ củi, quét dọn, cho gà lợn ăn... những việc trước kia họ cho rằng đương nhiên phải do nhà lão nhị làm, giờ đều phải tự động tay. Mới làm vài ngày đã kêu khổ không ngừng. Lúc này mới phát hiện, thiếu nhị phòng thì đúng là bớt người ăn, nhưng việc chẳng hề bớt, còn phải tự làm bao nhiêu việc bẩn thỉu nặng nhọc.

Càng khiến họ nghẹn lòng là ánh mắt người trong thôn nhìn họ. Ít đi sự nịnh nọt trước kia — vì nhà họ Lâm trước kia xem như sống khá — lại nhiều thêm chút đồng tình, khinh thường, thậm chí hả hê khó nói rõ. Đặc biệt nghe nói Lâm Kiều bị đuổi đi chẳng những không chết đói chết rét như họ nghĩ, trái lại còn sống ra dáng trong miếu nát, nơi đó thỉnh thoảng bay mùi thịt, quần áo cũng ấm. Nghe nói còn qua chỗ thím Trương trong thôn đổi chút gừng tỏi, chuẩn bị gói sủi cảo... Tin tức như kim đâm vào tim họ.

“Hừ, chẳng qua là đánh sưng mặt giả béo! Ta xem chút tiền đó của chúng nó chống được mấy ngày! Sớm muộn cũng phải tới cầu chúng ta!” Lưu thị nghiến răng nói.

“Đúng thế, chỗ miếu nát đó mùa đông có thể rét chết người! Xem chúng nó đắc ý được bao lâu!” Vương thị cũng phụ họa, nhưng giọng chẳng cứng như vậy. Vừa nhớ cảnh hôm đó trước miếu nát Lâm Kiều bẻ gãy gỗ táo, tát người như sấm, trong lòng bà đã phát lạnh.

Lão Lâm đầu uống cạn chén rượu, thở dài nặng nề. Năm mới này chẳng có mùi vị gì. Ông nhìn thức ăn phong phú trên bàn nhưng lại thấy miệng đắng. Một nhà lão nhị... thật sự ở trong miếu nát mà đón năm mới rồi? Còn đón... khá ra dáng?

Ông bỗng cảm thấy cái nhà này hình như từ ngày một nhà lão nhị rời đi đã thiếu mất thứ gì đó quan trọng nhất. Không phải người làm việc, mà là một loại... sinh khí?

Bên ngoài không biết đứa trẻ nhà ai đốt một viên pháo, “đoàng” một tiếng giòn vang, trong đêm yên tĩnh nghe càng rõ, mang theo không khí năm mới đậm đà, cũng làm nhà chính nhà họ Lâm càng thêm lạnh lẽo quạnh quẽ.

Ăn xong sủi cảo thơm nức, cả nhà bụng tròn căng, trong lòng càng đầy đủ. Dọn bát đũa xong, ngoài trời đã tối đen, chỉ có vài tiếng pháo rải rác từ xa vọng lại. Trong miếu nát, lửa trong hố cháy thật vượng, lách tách không ngừng, ánh cam đỏ soi từng khuôn mặt, ấm sực.

Không còn việc gì, cả nhà ngồi quanh hố lửa thức đêm đón năm mới. Lâm Kiều dùng kẹp sắt khều than, tia lửa vọt lên, sáng một cái rồi tắt. Lâm Tùng ăn no bắt đầu buồn ngủ, đầu nhỏ gật lên gật xuống, được Lý Xuân Nga ôm vào lòng, nhẹ nhàng vỗ.

“Cha, nương, qua năm mới rồi, nhà mình phải tính xem sau này sống thế nào.” Lâm Kiều nhìn ngọn lửa nhảy múa, từ từ mở miệng.

Lâm Đại Hoa gật đầu: “Đúng là phải tính. Sang xuân, hai mẫu đất kia phải mau thu xếp. Năm nay nói gì cũng phải trồng chút hoa màu chịu hạn tốt, thu nhiều lương hơn.”

Lý Xuân Nga cũng nói: “Đúng, đất là gốc. Trong tay mình còn chút tiền, sang xuân mua ít giống tốt, lại tích ít phân...”

Lâm Kiều lại lắc đầu: “Cha, nương, hai mẫu đất kia thế nào nhà mình đều rõ. Đó là mảnh ruộng cạn bạc nhất đầu tây thôn, nhiều đá, tầng đất mỏng. Năm thuận, mưa thuận gió hòa, trừ giống và phân, lương thực thu được, nộp phần dưỡng lão phải đưa cho a gia a nãi xong, số còn lại cũng chỉ đủ cho nhà bốn người ăn cháo loãng nửa năm. Nếu gặp năm hạn hay úng, e là ngay cả khẩu lương cũng không giữ nổi.”

Lời này như chậu nước lạnh, dội nhạt niềm vui trên mặt Lâm Đại Hoa và Lý Xuân Nga, mày lại nhíu. Hai người nào phải không biết? Chỉ là không muốn nghĩ sâu, hoặc nói đúng hơn, ngoài trông vào hai mẫu đất ấy, họ không biết còn trông vào đâu.

“Đúng, khiêng gỗ không phải kế lâu dài.” Lâm Kiều nhìn cha nương, ánh mắt nghiêm túc. “Cha, nương cũng thấy rồi, sức lực của con khác người. Ở trên trấn, người ta nhìn con như nhìn quái vật. Cứ khoe sức bên ngoài mãi, sớm muộn cũng gây chuyện.”

Lâm Đại Hoa và Lý Xuân Nga nhớ ánh mắt người trong thôn nhìn con gái hôm ấy, nhớ những lời “sát tinh”, “dạ xoa cái”, “không ai dám cưới”, trong lòng lại nhói. Đúng vậy, sức lực của con gái là phúc cũng là họa.

“Ý con là...” Trong lòng Lâm Đại Hoa lờ mờ có suy đoán nhưng không dám nói.

Lâm Kiều hít sâu một hơi, nói ra ý nghĩ đã tính nhiều ngày: “Con muốn vào núi.”

“Vào núi?!” Lý Xuân Nga sợ đến suýt nhảy lên, giọng biến điệu. “Không được! Tuyệt đối không được! Núi sâu rừng già là nơi có thể tùy tiện vào sao? Trong đó có sói! Có lợn rừng! Có gấu đen! Còn có rừng già lạc vào rồi không ra nổi! Bao nhiêu thợ săn già vào rồi cũng không ra! Một cô nương như con tới đó chẳng phải đi chịu chết sao?”

Lâm Đại Hoa cũng trắng mặt, liên tục lắc đầu: “Kiều nhi, chuyện này không được! Quá nguy hiểm! Nhà mình nghĩ cách khác, được không? Cha dù mệt chết cũng không thể để con mạo hiểm như vậy!”

Lâm Kiều biết cha nương sẽ phản đối, kiên nhẫn nói: “Cha, nương, đừng vội, nghe con nói hết. Con biết trong núi nguy hiểm, nhưng nghĩ xem vì sao nguy hiểm? Vì đó là địa bàn dã thú, vì người vào đó sức không bằng thú, chạy không bằng thú, lại không nhận được đường. Nhưng con không giống.”

Nàng dừng một chút, nhìn bàn tay mình: “Sức lực này của con, lên trấn khiêng gỗ thì là ‘quái vật’. Nhưng vào núi, sức lớn chính là vốn giữ mạng, là bản lĩnh tìm thức ăn! Trong núi đầy thứ tốt — sản vật núi rừng, nấm, mộc nhĩ, quả dại, dược liệu. Vận may tốt, gặp gà rừng thỏ rừng, thậm chí... thứ lớn hơn. Đánh được một con, đủ nhà mình ăn bao lâu? Bán ra đổi được bao nhiêu tiền? Những thứ trong núi, với người khác là hiểm địa, nhưng với người có sức lại dám liều như con, chưa chắc không phải kho báu.”

“Vẫn không được!” Nước mắt Lý Xuân Nga gần trào ra, hai tay nắm chặt cánh tay Lâm Kiều. “Kho báu cũng phải có mạng mà lấy! Kiều nhi, nương chỉ có một khuê nữ là con, Tùng ca nhi còn nhỏ. Con mà... con mà có chuyện gì, nương sống thế nào?”

Lâm Đại Hoa cũng đỏ mắt: “Kiều nhi, cha vô dụng, cha không bảo vệ được các con, nhưng cha cũng không thể nhìn con đi chịu chết! Nhà mình dù nghèo chết, đói chết cũng không thể để con vào núi!”

Nhìn cha nương sợ hãi tuyệt vọng, Lâm Kiều cũng khó chịu. Nàng biết họ thật sự sợ, cũng thật sự thương nàng. Nhưng nàng càng biết, giữ hai mẫu ruộng bạc, dựa vào thỉnh thoảng lên trấn làm việc vặt, nhà họ sẽ mãi giãy giụa quanh đường no ấm, bất cứ lúc nào cũng có thể bị một trận thiên tai nhân họa đánh về nguyên hình. Nàng không cam lòng.

“Cha, nương,” Lâm Kiều dịu giọng nhưng ý rất kiên định, “hai người đừng sợ trước. Con cũng không nói bây giờ sẽ liều lĩnh xông vào. Vào núi phải chuẩn bị, phải xem thời điểm, phải có nắm chắc. Đợi sang xuân, tuyết tan, đường dễ đi hơn, vạn vật hồi sinh, trong núi thứ ăn được dùng được cũng nhiều. Con sẽ chỉ đi vòng quanh mép núi trước, không vào sâu, dò đường, xem tình hình. Thật sự muốn vào cũng phải đợi trời ấm hơn, chuẩn bị đủ đồ nghề, mang đủ lương khô.”

“Nhưng...” Lý Xuân Nga còn muốn nói.

Lâm Kiều cắt lời, giọng dứt khoát: “Hơn nữa, cha, nương phải tin con. Con sức lớn, chạy nhanh, tai thính, mũi cũng thính — đây là một thay đổi khác con phát hiện được. Dã thú bình thường chưa chắc làm gì được con. Lại nói, nhà mình giờ chưa đến đường cùng. Con vẫn có thể lên trấn khiêng gỗ, trong tay còn chút tiền, một thời gian chưa đói được. Con nói vào núi là muốn tìm cho nhà mình một con đường rộng hơn, ăn no hơn, chứ không phải đi liều mạng.”

Nàng nhìn mặt cha nương trắng bệch, lại nhìn đệ đệ đã ngủ trong lòng nương, khuôn mặt nhỏ yên tĩnh, tiếp tục nói: “Lùi một vạn bước, cho dù con không vào núi, chỉ dựa vào việc con khiêng gỗ, nhà mình bốn người thật sự không sống nổi sao? Cha mới ba mươi lăm, đang tuổi tráng niên, có một thân sức lực, làm ruộng là tay giỏi, còn biết chút việc mộc. Nương mới ba mươi ba, tay chân nhanh nhẹn, biết nấu cơm, may vá, lo liệu trong nhà. Tùng ca nhi ngày một lớn, cũng sẽ thành lao lực. Bốn người nhà mình có tay có chân, có sức, chịu làm, chẳng lẽ còn nuôi không nổi bốn cái miệng của chính mình? Con không tin!”

Những lời này như một luồng sáng bổ tan mây mù và sợ hãi trong lòng Lâm Đại Hoa, Lý Xuân Nga. Đúng vậy, họ bị nhà cũ họ Lâm áp bức thành quen, bị nghèo đói dọa sợ, luôn cảm thấy mình vô dụng, rời cái hố bùn ấy là không sống nổi. Nhưng lời của con gái khiến họ lần đầu nghiêm túc nghĩ: họ thật sự vô dụng đến thế sao?

Lâm Đại Hoa nhớ lúc mình còn trẻ cũng là lao lực giỏi có tiếng trong thôn, cày đất, bừa ruộng, gánh đồ, chặt củi, chẳng thứ nào thua người. Lý Xuân Nga nhớ trước khi xuất giá, bà cũng là người làm việc giỏi trong nhà, nấu cơm, nuôi lợn, xe sợi dệt vải, việc nào cũng cầm lên được. Chỉ là sau khi tới nhà họ Lâm, tâm khí bị mài mòn, tự tin bị chửi mất.

Lại nhìn con gái, tuổi còn nhỏ đã dám bò ra khỏi hố lửa, dám đối đầu a nãi thúc bá, dám một mình gánh cả nhà. Hai người làm cha nương chẳng lẽ thật sự muốn cả đời núp sau con gái, để nàng một mình liều mạng?

Cỗ huyết tính và trách nhiệm của một người đàn ông bị đè nén quá lâu trong ngực Lâm Đại Hoa dần trào lên. Ông thẳng cái lưng hơi còng, nhìn con gái rồi nhìn vợ con, khàn giọng nói: “Kiều nhi, con nói đúng. Nhà mình bốn người, có tay có chân có sức, chỉ cần chịu làm, sao lại không sống được? Cha... cha không ngăn con nữa. Con muốn vào núi xem thì đi xem. Nhưng phải hứa với cha, nhất định cẩn thận, đừng cậy mạnh. Có gì không đúng thì lập tức quay về! Trong nhà... có cha! Sang xuân hai mẫu đất kia, cha nhất định chăm cho tốt! Để nương con lo trong nhà! Nhà mình trong ngoài cùng ra sức, ngày tháng nhất định sẽ dựng lên được!”

Lý Xuân Nga nghe lời chồng, lại nhìn ánh mắt kiên định trong sáng của con gái. Nỗi sợ trong lòng tuy chưa tan hoàn toàn, nhưng cũng sinh thêm dũng khí và hy vọng. Bà lau nước mắt, nặng nề gật đầu: “Đúng! Kiều nhi, con muốn làm gì nương cũng ủng hộ! Trong nhà cứ yên tâm, có nương ở đây, cha con với Tùng ca nhi không đói được! Con ở bên ngoài... nhất định phải bình an!”

Nhìn ngọn lửa và sự tin tưởng một lần nữa bùng lên trong mắt cha nương, mũi Lâm Kiều cay đi, trong lòng lại vững vàng và ấm áp vô cùng. Nàng biết cái nhà này thật sự đã đứng lên. Không còn là một mình nàng khổ sở chống đỡ, mà cả nhà đã xoắn thành một sợi dây, sức cùng hướng về một chỗ.

“Vâng! Cha, nương, hai người yên tâm!” Lâm Kiều mạnh mẽ gật đầu. “Cả nhà đồng lòng thì không có cửa ải nào không qua được! Sang xuân, con đi quanh mép núi trước, thăm dò tình hình. Việc ruộng đất cha lo nhiều hơn. Trong nhà nương vất vả hơn. Đợi con tìm được đường trong núi, ngày tốt của nhà mình còn ở phía sau!”

“Đúng! Ngày tốt còn ở phía sau!” Không biết Lâm Tùng tỉnh từ lúc nào, mơ mơ màng màng nghe câu cuối của tỷ tỷ cũng hô theo một tiếng, chọc cả nhà cùng cười.

Lửa trong hố cháy thật vượng, lách tách không ngừng, như cũng đang vỗ tay cho quyết tâm và hy vọng của gia đình này. Bên ngoài miếu nát, đêm tối sâu, gió rét vẫn lạnh, nhưng trong miếu lại tràn đầy hơi ấm hòa thuận cùng mong đợi vững chắc về tương lai. Đêm thức đón năm mới này, họ không chỉ đón một năm mới, mà còn cùng quyết định một lòng phấn đấu, bước về ngày tháng tốt đẹp.