Chương 2: Sóng Gió Đồng Nước

Mấy ngày sau khi tỉnh lại, Thục Đoan dần thích nghi với cuộc sống ở Làng Mây Nước. Dù mọi thứ đều lạ lẫm và thiếu thốn so với thế giới cô từng biết, nhưng sự hiền hậu của bà Hai Sương và sự tò mò của thằng Tư Út – cháu nội bà Hai – đã giúp cô cảm thấy bớt cô đơn. Tư Út là một cậu bé lanh lợi, đôi mắt đen láy lúc nào cũng sáng ngời vẻ hiếu kỳ. Cậu bé là người duy nhất không tỏ ra nghi ngờ hay sợ hãi Đoan. Mỗi khi Đoan lẩm bẩm về những khái niệm như "điện thoại thông minh," "internet," hay "máy bay," Tư Út đều tròn mắt lắng nghe, mặc dù chẳng hiểu gì.

Cuộc sống thường nhật của Làng Mây Nước xoay quanh con nước, cánh đồng. Dân làng dậy từ tinh mơ, ra đồng làm lúa, hoặc ra sông giăng lưới, đặt lờ. Đến chiều tà, họ lại trở về nhà, quây quần bên mâm cơm đạm bạc. Đoan cũng bắt đầu học cách làm những công việc thủ công, từ giã gạo bằng cối đá, nấu cơm bằng bếp củi, đến đi lấy nước từ giếng làng. Cô nhận ra rằng, dù cuộc sống vất vả, nhưng có một sự bình yên lạ lùng mà cô chưa từng cảm nhận được ở thành phố hiện đại ồn ào.

Tuy nhiên, sự bình yên đó không kéo dài. Một buổi sáng nọ, khi Đoan đang giúp bà Hai gánh nước, cô thấy một nhóm người dân tụ tập đông đúc ở đầu làng, vẻ mặt ai cũng lo lắng, hoảng hốt. Tám Lân, trưởng thôn, đứng giữa đám đông, gương mặt anh ta căng thẳng đến cau có.

"Chuyện gì vậy bà Hai?" Đoan hỏi.

Bà Hai thở dài thườn thượt. "Hạn hán đó con. Mấy bữa nay trời không mưa, nước sông cũng xuống thấp. Cánh đồng lúa của làng mình lại đang vào vụ gieo sạ, cần nước lắm. Nếu cứ khô hạn thế này, coi như mất trắng mùa này."

Đoan giật mình. Hạn hán! Cô biết điều này có thể tàn phá nghiêm trọng cuộc sống của cả làng. Với kiến thức về nông nghiệp và khoa học mà cô từng đọc được trên mạng, cô biết có nhiều cách để giải quyết vấn đề này.

"Nhưng sao mọi người không dẫn nước từ sông vào đồng ạ?" Đoan hỏi, một cách ngây thơ.

Bà Hai Sương nhìn cô ái ngại. "Con bé này nói gì lạ vậy? Nước sông bây giờ cũng cạn rồi, mà đâu phải cứ muốn dẫn là dẫn được. Đồng mình cao hơn mặt sông, phải có trạm bơm hoặc hệ thống thủy lợi lớn mới được. Mà làng mình thì làm gì có tiền để làm mấy cái đó."

Đoan chợt nhớ ra rằng ở thời đại này, công nghệ thủy lợi còn rất thô sơ, chưa phát triển như sau này. Cô tiến lại gần đám đông. Tám Lân đang ra sức trấn an dân làng, nhưng chính anh ta cũng đang vô cùng bối rối.

"Bà con ơi, đừng lo lắng quá. Chúng ta cùng nhau đi đào kênh dẫn nước thử xem. Dù có khó khăn, nhưng chúng ta phải cố gắng hết sức," Tám Lân nói, giọng đầy vẻ bất lực.

Một ông lão râu bạc phơ cất lời. "Trưởng thôn Tám Lân nói phải. Nhưng… tôi e là khó lắm. Năm nào cũng vậy, cứ đến mùa này là lại khô hạn. Chắc tại Ông Trời không thương mình rồi."

Đám đông xôn xao đồng tình. Họ đã quá quen với việc đổ lỗi cho số phận, cho trời đất, mà không tìm cách khác.

Đoan bỗng nhiên cất tiếng. "Khoan đã! Tôi nghĩ chúng ta có thể làm gì đó khác."

Tất cả ánh mắt đổ dồn về phía Đoan. Tám Lân quay lại, nhìn cô bằng ánh mắt khó chịu. "Cô bé từ đâu đến? Cô có biết gì về nông nghiệp của Làng Mây Nước này không mà lại nói thế?"

"Tôi biết là hạn hán rất nguy hiểm," Đoan nói, giọng bình tĩnh nhưng kiên định. "Nhưng chúng ta không nên bỏ cuộc. Tôi từng đọc được rằng, ở những nơi thiếu nước, người ta có thể áp dụng phương pháp tưới nhỏ giọt, hoặc dùng hệ thống luân canh để tiết kiệm nước."

"Tưới nhỏ giọt? Luân canh? Cô đang nói cái gì vậy?" Một người đàn ông khác hỏi, vẻ mặt đầy khó hiểu. "Chúng tôi chỉ biết cày, bừa, gieo sạ thôi. Mấy thứ cô nói, nghe lạ tai quá."

"Đúng vậy," Tám Lân tiếp lời, giọng anh ta mang ý mỉa mai. "Cô bé à, cô tưởng đây là sân khấu cải lương mà cô muốn nói gì thì nói sao? Ở đây chúng tôi làm ăn thật, sống thật, không có chỗ cho mấy chuyện hoang đường đâu."

Đoan cảm thấy bị khinh thường, nhưng cô không lùi bước. "Nghe đây! Tôi biết một cách. Dù không thể giải quyết triệt để, nhưng nó có thể giúp giữ ẩm cho đất và cây lúa. Chúng ta có thể dùng rơm rạ, lá cây khô để phủ lên bề mặt đất, tạo thành một lớp giữ ẩm tự nhiên. Đồng thời, chúng ta cần tìm một mạch nước ngầm gần đây. Nếu có, chúng ta có thể đào giếng và dùng gàu tát nước lên."

Đám đông lại xôn xao. Việc dùng rơm rạ phủ đất thì họ cũng từng thấy, nhưng chưa bao giờ nghĩ đến việc đó có thể giúp chống hạn hiệu quả. Còn việc đào giếng tìm mạch nước ngầm thì lại càng xa vời với họ.

"Mạch nước ngầm? Cô bé này nói chuyện như thể cô biết rõ lòng đất Làng Mây Nước này vậy," Tám Lân nói, giọng anh ta đầy vẻ ngờ vực. "Làng mình đào bao nhiêu giếng rồi, toàn là nước phèn không à. Lúa đâu có chịu được nước phèn."

Đoan chợt nhớ ra một điều quan trọng. Nước phèn! Ở vùng đất này, việc nước nhiễm phèn là rất phổ biến. Nhưng cô cũng biết, có những cách để xử lý nước phèn, ít nhất là để nó có thể dùng được cho cây trồng.

"Có thể xử lý nước phèn được mà," Đoan nói. "Dùng vôi, hoặc xây một bể lọc đơn giản bằng cát, sỏi, than hoạt tính… để lọc bớt phèn. Dù không thể loại bỏ hoàn toàn, nhưng nó sẽ tốt hơn là không có nước."

"Than hoạt tính? Vôi? Cô bé này đúng là từ trên trời rơi xuống!" Một ông lão khác, có vẻ là ông Sáu Đực, người có chút đất đai trong làng, cất tiếng. Ông ta có vẻ mặt khó ưa, ánh mắt tinh ranh. "Cô nói dễ nghe quá ha. Ai mà biết cô đang bày trò gì. Rồi lỡ làm hư đất, hư lúa, ai chịu trách nhiệm đây?"

Ông Sáu Đực là một người khá bảo thủ và luôn cảnh giác với những điều mới lạ, đặc biệt là khi nó liên quan đến tiền bạc. Ông ta sợ mất mùa, mất đất, nên không muốn mạo hiểm.

Bà Hai Sương thấy Đoan bị dồn vào thế khó thì lên tiếng. "Thôi được rồi, Tám Lân. Con bé nó có lòng tốt. Cứ để nó thử xem sao. Dù sao mình cũng đang bế tắc. Cứ thử một góc nhỏ thôi, nếu được thì mừng, không được thì cũng không mất gì nhiều."

Tám Lân ngần ngừ. Anh ta nhìn Đoan một lần nữa, rồi quay sang nhìn cánh đồng lúa đang héo úa dần dưới cái nắng gay gắt. Anh ta biết, nếu cứ tiếp tục như thế này, cả làng sẽ đói.

"Thôi được rồi," Tám Lân cuối cùng cũng chịu nhượng bộ, nhưng giọng vẫn đầy vẻ khó chịu. "Cô muốn thử thì cứ thử. Nhưng chỉ được làm trên mảnh đất nhỏ của bà Hai thôi. Nếu có gì sai sót, cô phải tự chịu trách nhiệm."

Đoan cảm thấy mừng rỡ như bắt được vàng. Dù chỉ là một mảnh đất nhỏ, nhưng đó là cơ hội để cô chứng minh bản thân. "Cảm ơn trưởng thôn Tám Lân. Cảm ơn bà con. Tôi sẽ cố gắng hết sức."

Ngay lập tức, Đoan cùng Tư Út và bà Hai Sương bắt tay vào việc. Họ thu gom rơm rạ, lá cây khô và phủ lên mảnh đất nhỏ của bà Hai. Đoan hướng dẫn Tư Út cách tìm những cây dại có rễ sâu, cho biết có thể có mạch nước ngầm gần đó. Cô cũng phác thảo ra một sơ đồ đơn giản về bể lọc nước phèn.

Trong khi Đoan và bà Hai đang làm việc, Tám Lân và một số người dân khác đứng từ xa quan sát. Anh ta lắc đầu lia lịa. "Mấy cái trò vớ vẩn. Làm sao mà cứu được lúa chứ. Chắc là cô bé này bị điên rồi."

Ông Sáu Đực cũng hùa theo. "Chính xác! Lãng phí thời gian, lãng phí công sức. Thà ra đồng đào kênh còn hơn. Mấy cái chuyện 'khoa học' gì đó của cô ta, nghe thôi đã thấy rỗng tuếch rồi."

Đoan nghe những lời bàn tán đó, nhưng cô không nản lòng. Cô biết mình đang làm gì. Cô nhìn lên bầu trời xanh ngắt, rồi nhìn xuống mảnh đất khô cằn. Cô tự nhủ, dù khó khăn đến mấy, cô cũng sẽ không bỏ cuộc. Cô phải cứu lấy cánh đồng này, phải cứu lấy Làng Mây Nước. Cô cảm thấy một trách nhiệm nặng nề đang đè nặng lên vai mình.

Ngày hôm sau, khi Đoan đang đào đất để tìm mạch nước ngầm, cô chợt chạm phải một lớp đất có màu sắc và độ ẩm khác thường. Cô vội vàng đào sâu hơn. Bất ngờ, một dòng nước nhỏ rỉ ra từ lòng đất.

"Bà Hai! Tư Út! Lại đây xem này!" Đoan reo lên. "Cháu tìm thấy nước rồi!"

Bà Hai Sương và Tư Út vội vàng chạy đến. Họ nhìn dòng nước nhỏ đang chảy ra, ánh mắt không khỏi ngạc nhiên. Tám Lân và những người dân khác cũng hiếu kỳ mà tiến lại gần.

"Nước ư? Thật sao?" Tám Lân không tin vào mắt mình. Anh ta cúi xuống, chạm tay vào dòng nước. Dù nó vẫn còn hơi đục và có chút mùi tanh của phèn, nhưng rõ ràng đó là nước.

"Đúng vậy," Đoan nói, mồ hôi nhễ nhại trên trán. "Đây là mạch nước ngầm. Chúng ta có thể dùng nó để tưới cho lúa. Dù là nước phèn, nhưng nếu chúng ta lọc sơ qua, hoặc dùng một lượng vừa phải, nó vẫn có thể giúp cây lúa sống sót."

Tám Lân nhìn Đoan, vẻ mặt anh ta vẫn đầy nghi ngờ nhưng đã có một chút gì đó thay đổi. "Cô bé này… làm sao cô biết được điều này?"

Đoan mỉm cười. "Chỉ là một chút kiến thức thôi, trưởng thôn Tám Lân. Tôi đã nói mà, tôi có thể giúp được mà."

Dù Tám Lân vẫn chưa hoàn toàn tin tưởng, nhưng sự xuất hiện của dòng nước ngầm đã gieo vào lòng anh ta và dân làng một tia hy vọng nhỏ nhoi. Đây chính là bước đầu tiên để Đoan chứng minh giá trị của mình ở Làng Mây Nước. Cô biết rằng, đây chỉ là khởi đầu của một hành trình dài và đầy thử thách.