Chương 29: Lời Hứa Giữa Ruộng Lúa

“Chứ sao nữa? Người ta có câu: ‘Đọc vạn cuốn sách không bằng đi vạn dặm đường.’ Phải tự mình trải qua, tận mắt nhìn thấy thì mới thật sự hiểu được. Như tri huyện đại nhân của chúng ta, cai quản cả một huyện lớn như vậy, cũng phải về trồng lúa mì, thu hoạch kê đấy.”

“Tri huyện đại nhân cũng phải làm việc ạ?”

“Đương nhiên rồi. Không làm thì sao hiểu được dân chúng sống thế nào? Không hiểu dân, chẳng phải dễ thành tham quan sao? Mà làm tham quan, một khi bị phát hiện thì cả nhà đều bị liên lụy, bị bắt vào ngục.”

“Vậy đại nhân của chúng ta đúng là một vị quan tốt. Sau này con nhất định chăm chỉ học hành, trở thành người như đại nhân, không để nãi nãi bị liên lụy.”

“Trường Sinh, vậy cháu phải học cho giỏi nhé. Mai sau thành tài, nhớ cho tứ gia gia được thơm lây với.”

Đứng cách đó không xa, Lưu Tứ Hà đã nghe rõ cuộc trò chuyện của hai bà cháu. Có người khác xen vào, Trường Sinh lại thu mình như con trai khép vỏ, mãi một lúc mới nói: “Vậy tứ gia gia chờ cháu nhé.”

Lưu Tứ Hà lập tức phấn chấn: “Được, thế thì ta phải sống cho thật lâu mới được!”

Không chỉ người nhà họ Lưu nghe thấy những lời ấy. Tôn tri huyện đang dẫn người đi xem xét tình hình mùa vụ, vừa tới đầu ruộng nhà họ Lưu, cũng tình cờ nghe được đôi câu.

“Lưu thôn trưởng, đây là người nhà nào?”

Thôn trưởng không đoán ra ý của tri huyện, nhưng nào dám giấu giếm, đành thật thà đáp: “Bẩm đại nhân, đó là con dâu thứ ba của Lưu Khánh trong thôn. Đứa bé tên Trường Sinh, là cháu trai của nàng. Hiện giờ nhà ấy chỉ còn hai bà cháu.”

“Trong nhà từng có người đi học à?”

“Không có, không có ạ. Nhà họ Lưu cả đời làm ruộng, nào từng cầm đến sách vở.”

Thôn trưởng chợt vỗ trán: “À, cha nàng là Khương đồng sinh ở thôn Khê Đông. Có lẽ nàng cũng từng được học đôi chút.”

Tôn tri huyện nhìn thêm một lát rồi nói: “Đi thôi.”

Thấy đại nhân không truy hỏi, sắc mặt cũng chẳng khó chịu, thôn trưởng mới thở phào. Ông đưa tay quệt trán dù chẳng có giọt mồ hôi nào. May mà hai bà cháu không nói điều gì thất thố; bằng không, cả thôn Khê Điền e cũng chẳng được yên.

Nghỉ thêm một lát cho lại sức, Khương Nam tiếp tục xuống ruộng gặt lúa. Đến khi mặt trời đứng bóng, nàng mới vác một bó lúa, dẫn Trường Sinh về. Giữa trưa nóng thế này, dù nàng chịu được, thằng bé cũng không chịu nổi.

Những người làm chính của nhà đại ca và tứ đệ đều ở lại ruộng. Nghỉ dưới bóng cây bên bờ vừa đỡ mất công đi về, vừa trông được lúa, bởi đây là lương ăn của cả gia đình. Những người khác thì về nấu cơm, mấy đứa trẻ cũng cần nghỉ ngơi.

Làm suốt buổi sáng, Khương Nam đã tiêu hao không ít sức lực. Bữa trưa có cơm kê, một ít dưa muối, bát canh lơ thơ lá rau và một đĩa thịt kho. Trước kia nàng luôn chê món thịt này ngấy quá, giờ lại thấy chẳng có gì trên đời ngon bằng.

Ruộng ít, gặt hơn một ngày là xong. Nhưng gặt xong vẫn chưa hết việc: còn phải bó lúa, chở ra sân đập. Để đỡ tốn sức, nàng mượn chiếc xe kéo của nhà thôn trưởng. Có bò kéo thì nhẹ nhàng hơn thật, song đó là tài sản quý của nhà người ta, cũng phải cho nó nghỉ. Mượn được xe đã tốt lắm rồi, mỗi chuyến chở được nhiều hơn gánh, lại đỡ nhọc hơn.

Khương Nam kéo xe vào ruộng, chất những bó lúa buộc sẵn lên rồi chở ra sân. Đường đi về khá thuận lợi: lúc chở nặng là xuống dốc, lúc phải lên dốc thì xe lại không, cũng bớt được chút sức.

Vậy mà nàng vẫn mất cả buổi chiều, đi đi về về hơn chục chuyến, mãi lúc trời sẫm tối mới chở hết. Trả xe xong, vừa về đến nhà, nàng đã mệt rã rời, chẳng gượng nổi nữa.

Kế đó còn phải đập lấy hạt. Việc này Khương Nam thật sự không kham nổi, cuối cùng Lưu lão đầu phải lên tiếng, bảo đại ca và cháu trai cả dành nửa ngày sang giúp. Hai cha con Lưu Đại Hà vốn là người làm chính trong nhà, mùa vụ đang bận thế này mà còn phải đi giúp người khác, ngay cả đại tẩu tính tình ôn hòa cũng không khỏi bực mình.

“Cha nghĩ thế nào vậy? Đệ muội làm không nổi thì bảo hai cha con ông sang, ông cũng nhận lời luôn sao?”

“Cha đã lên tiếng rồi, chẳng lẽ ta không đi? Với lại ta xem qua rồi, chẳng còn bao nhiêu đâu. Ta với Bình ca nhi làm nhanh tay một chút, chừng nửa ngày là xong.”

“Ta có giục hai cha con làm cho nhanh đâu. Ta lo hai người không đủ sức đấy chứ.”

Người ta bỏ bao nhiêu công sức, nàng đâu thể không biết ơn. Không có hai cha con giúp, một mình nàng còn phải làm đến bao giờ? Phần còn lại chỉ là phơi hạt, việc này nàng tự lo được; cứ phơi trong sân nhà cũng an toàn hơn. Nàng bèn lên trấn mua ít thịt, về kho rồi đem sang biếu đại tẩu. Dẫu Lưu lão đầu là người sai bảo, đây vẫn là việc nặng nhọc; tính đại tẩu có tốt đến đâu, xót chồng xót con cũng là lẽ thường.

Sau ba đến năm ngày quần quật, cuối cùng mọi việc cũng tạm xong. Khương Nam tắm rửa sạch sẽ rồi thả mình xuống giường. Chiếc giường ván ngày thường chê cứng là thế, lúc này lại dễ chịu vô cùng. Trường Sinh thấy vậy cũng bắt chước, ngã nhào xuống cạnh nàng.

Hai bà cháu ngủ một mạch đến khi mặt trời lên cao. Thế nhưng vụ bận vẫn chưa qua hẳn, còn phải gieo kê nữa. Khương Nam lại ra ruộng cuốc đất, làm vụn gốc rạ, xới tơi lớp đất mặt, đồng thời để ý thời tiết để kịp gieo trước mưa hoặc ngay sau mưa. Những việc chưa biết, nàng đều hỏi các lão nông giàu kinh nghiệm trong thôn.

Xong xuôi lại chờ mưa. Mãi đến khi nước mưa thấm đẫm ruộng đồng, nàng mới thật sự yên lòng.

Đây là lần đầu Khương Nam trải qua một mùa nông vụ đúng nghĩa. Giờ nàng mới thấm bài thơ Quan ngải mạch của Bạch Cư Dị tả thực đến nhường nào: “Tháng năm, người bận gấp bội.”

Qua một vụ gặt tất bật, người trong thôn ai nấy đều như bị lột mất một lớp da. Công việc này đâu phải ai cũng kham nổi. Cứ nghĩ đến những ngày sau, Khương Nam lại thấy cả người lẫn đầu óc đều mệt mỏi.

Trường Sinh cũng chẳng được nhàn: nào rót nước, mót lúa, nào đấm lưng, đẩy xe giúp nãi nãi. Sau mấy hôm, gương mặt vốn trắng trẻo của thằng bé đã rám lại, đen đỏ cả lên.

“Ha ha, Trường Sinh, hay cháu đổi tên thành Hoa Sinh đi!” Lưu Tứ Hà quả thật rất có tài đặt biệt danh. Hoa sinh là lạc, mà lớp vỏ lụa của hạt lạc chẳng phải cũng đỏ như thế sao?

Hết vụ bận, Khương Nam lại trở về nếp sinh hoạt cũ. Đã quen thuộc hơn với Nam Sơn, nàng có thể đi xa thêm một chút. Buổi trưa, nàng nhờ Dương đại nương trông Trường Sinh giúp, còn mình lần lượt dò dẫm những nơi ít người qua lại trên núi.

“Nãi nãi, người vẫn còn lên Nam Sơn sao?” Trường Sinh vừa ăn cơm vừa hỏi.

“Nãi nãi đâu phải ngày nào cũng lên núi, còn phải lên trấn nữa chứ.”

“Người vào núi, con không yên tâm.”

“Có gì mà không yên tâm nào? Nãi nãi chỉ đi quanh ven núi thôi, có vào sâu đâu.”

Trường Sinh không đáp. Những chuyện trong thôn, nó cũng đã hiểu được phần nào. Gia gia và cha đều mất mạng trên Nam Sơn, giờ bên cạnh nó chỉ còn nãi nãi là người thân.

“Nhưng trước kia người lên núi, còn có con đi cùng...”

Đợi thêm ít lâu nữa vậy. Khương Nam nghĩ, nhân lúc này vẫn nên đào thêm chút dược liệu, kiếm sẵn một khoản lo việc học hành cho Trường Sinh.

“Được rồi, qua một thời gian nữa nãi nãi sẽ không đi nữa.”

Nếu thời gian có thể quay ngược, Khương Nam nhất định sẽ nghe lời thằng bé, ở nhà bên cạnh Trường Sinh.