Chương 26: Trường Sinh Vào Học Đường

Ngày tháng cứ thế trôi, ngoảnh đi ngoảnh lại đã hai năm.

Trường Sinh đã lên bốn. So với lúc hai tuổi, thằng bé cao hơn hẳn nhưng tính nết vẫn điềm đạm như cũ, ít khi khiến Khương Nam phải nhọc lòng. So với đám trẻ cùng tuổi, nó còn có phần chững chạc hơn.

Hai năm qua, thôn Khê Điền vẫn như cũ, cuộc sống của Khương Nam cũng không thay đổi nhiều.

Nhờ dược liệu, nàng tích góp được một ít bạc.

Về sau, người trong thôn cũng dần phát hiện dược liệu có thể bán lấy tiền. Chỉ là họ không hiểu dược liệu bằng Khương Nam nên giá bán thường không cao. Người bán ngày một nhiều, việc kiếm tiền từ dược liệu của Khương Nam cũng bị ảnh hưởng.

May mà hai bà cháu hiện giờ chi tiêu không lớn, trong tay nàng vẫn còn chút dư dả.

Trước kia Nguyệt Nương thỉnh thoảng còn nhờ người mang quần áo, đồ dùng về cho Trường Sinh. Sau này nàng sinh cho Dương Tam Lang một đứa trẻ bụ bẫm, giờ lại mang thai lần nữa, muốn lo chu toàn cho cả hai bên cũng chẳng còn dễ.

Chưa kể bên Dương gia vẫn còn bao nhiêu người phải để ý. Dù đã chia nhà, cùng sống trong một thôn thì đâu thể thật sự coi như không liên quan.

Có lần Nguyệt Nương gửi cho Trường Sinh một bộ quần áo. Nhân lúc Dương Tam Lang lên trấn, Dương mẫu chống gậy tìm tới tận nhà, đứng ngoài sân bóng gió chửi mắng một hồi, trách Nguyệt Nương còn có sức lo cho con riêng mà đến cháu trai trong nhà cũng chẳng biết quan tâm.

Nghe được chuyện, Khương Nam tranh thủ dẫn Trường Sinh sang thôn Tam Miếu.

Khương Nam nói với Nguyệt Nương rằng cứ sống tốt với Dương Tam Lang là hơn hết thảy, còn Trường Sinh nàng vẫn tự mình chăm sóc được.

Trường Sinh đã lớn hơn trước, nhìn người phụ nữ trước mặt, những ký ức mơ hồ thuở nhỏ cũng dần nối lại.

Thằng bé nghiêm túc nói: “Nương, nãi nãi chăm con rất tốt. Nương cứ sống tốt với Dương thúc. Sau này quần áo hay đồ gì cũng không cần gửi cho con nữa.”

Nguyệt Nương nghe xong liền ôm chặt lấy con trai, nước mắt cứ thế rơi xuống.

Con cái ngày một nhiều, sức lực của một người mẹ cũng có hạn, lại không thể tự tay nuôi Trường Sinh, trong lòng Nguyệt Nương nhất thời rối bời, muôn vàn ý nghĩ dâng lên.

...

Qua năm mới, đợi học đường trong thôn mở cửa lại, Khương Nam quyết định đưa Trường Sinh đi học.

Người dạy ở thôn học là Lưu Văn Kế, con trai cả của thôn trưởng. Chỉ nghe cái tên cũng đủ biết ngày trước thôn trưởng kỳ vọng vào người con này đến mức nào. Đáng tiếc lần viện thí sau đó hắn vẫn không qua.

Hiện giờ Lưu Văn Kế đã bỏ ý định tiếp tục ứng thí, chuyển sang mở học đường dạy học trong thôn. Sau này đợi thôn trưởng thôi chức, rất có thể hắn sẽ trở thành thôn trưởng đời kế tiếp.

Theo quy củ của thôn học, trẻ phải đủ sáu tuổi mới được nhập học. Chỉ cần đủ tuổi và nộp được thúc tu thì Lưu Văn Kế sẽ nhận.

Nhưng trong thôn, số nhà chịu đưa con đi học không nhiều.

Đứa trẻ sáu tuổi trong nhà nông gần như đã được tính là nửa sức lao động. Cho nó đi học rồi thì gà trong nhà ai cho ăn, mấy việc lặt vặt ngoài ruộng ai làm?

Chưa kể mỗi tháng còn phải nộp mười lăm văn thúc tu và một cân kê.

Nhà chỉ có một đứa đi học thì còn đỡ; nhà có nhiều con thì đây cũng là một khoản chi không nhỏ.

Mà học rồi có ích gì?

Người trong thôn nhìn quanh, thấy có người đọc sách mấy chục năm rồi cuối cùng vẫn sống ở làng như bao người khác, ngoài biết thêm vài chữ thì chẳng khác bao nhiêu. Đã vậy, bảo họ bỏ tiền bỏ công cho con đi học mà chẳng biết sau này được gì, ai mà không phải cân nhắc.

Nhà nào cũng có cái khó và cách tính riêng.

Khương Nam thì đã tính từ lâu.

Nàng lấy vải vụn may cho Trường Sinh một chiếc túi đeo nhỏ, vừa đủ đựng những thứ Lưu phu tử yêu cầu. Quyển Tam Tự Kinh do Khương phụ viết từ hai năm trước cũng được lấy ra, cuối cùng đã đến lúc dùng tới.

Sáng ngày đầu khai học, Khương Nam dậy sớm dẫn Trường Sinh tới thôn học.

Đây cũng là lần đầu nàng bước vào nơi này.

Thôn học được tận dụng từ hai gian nhà cũ của nhà thôn trưởng, cách nhà chính chừng hai trăm mét. Gian rộng hơn sửa thành lớp học, kê đủ chỗ cho hơn mười đứa trẻ. Bàn chỉ là mấy tấm ván ghép lại, còn ghế thì nhà ai có con đi học tự mang tới.

Sau khi Lưu Văn Kế mở lớp, thôn trưởng từng gọi người tới sửa sang lại nơi này. Chung quanh được dựng hàng rào, ở giữa chừa một khoảng sân để bọn trẻ nghỉ giữa giờ và chơi đùa.

Bên cạnh còn có một mảnh đất trống nhỏ. Lúc sửa học đường, thôn trưởng từng nói nhà nào tới giúp thì con vào học sẽ được miễn một tháng thúc tu. Nghe vậy, người đến góp công đông hẳn; cuối cùng thôn trưởng còn phải nhận theo thứ tự trước sau để khỏi quá nhiều người cùng lúc.

Năm ngoái học đường nghỉ gần nửa năm, về sau mở lại được hai tháng thì đã đến Tết.

Qua năm mới, đợi hết tháng Giêng, đến ngày mùng Hai tháng Hai, tiết Long Đài Đầu, học đường mới chính thức mở cửa trở lại và nhận thêm học sinh.

Lưu Văn Kế đã báo với dân làng từ trước.

Phần lớn người lớn đưa con tới cũng chỉ mong chúng biết đọc biết viết đôi chút. Đợi lớn thêm, làm được việc nặng rồi thì vẫn gọi về phụ nhà như thường.

Khi Khương Nam dẫn Trường Sinh đến, số học sinh gần như đã đủ.

Năm trước còn lại ba đứa; năm nay có thêm bảy: Học Văn và Học Vũ, hai con trai của trưởng tử nhà thôn trưởng; Học Nghiễn, con trai người con thứ hai của thôn trưởng; Lưu Xuyên, cháu của Dương đại nương; Tam Tráng, con trai thứ ba của Đại tẩu; Lưu Điền Thủy, con của Trần Tam Hoa; cùng Lưu Miêu, cháu trai Lưu bá.

Vừa thấy Trường Sinh, Lưu Văn Kế đã đau đầu.

“Trường Sinh nãi nãi, việc này thật sự khó lắm. Thằng bé còn nhỏ quá.”

Ở nhà trêu một đứa trẻ bốn tuổi cho vui thì còn được, nhưng đây là học đường.

Trường Sinh chớp chớp mắt nhìn hắn, Lưu Văn Kế càng thấy đau đầu. Đây chẳng phải tự chuốc thêm phiền cho mình sao?

Khương Nam đã chuẩn bị trước lời để nói: “Lưu phu tử, ngài cứ cho Trường Sinh nhà ta học thử đi. Tuổi nó đúng là nhỏ, nhưng nhiều việc đã tự làm được, không cần ngài phải trông nom quá nhiều.”

Nàng nói tiếp: “Hoàn cảnh nhà ta ngài cũng biết. Ta suốt ngày phải lên núi, xuống ruộng, đi đâu cũng kè kè dẫn theo một đứa trẻ thật sự bất tiện. Nếu còn cách khác, ta cũng chẳng đưa nó tới sớm thế này.”

Lưu Văn Kế vẫn còn do dự.

Khương Nam bồi thêm: “Ta cũng đâu trông mong nó vừa vào đã học được bao nhiêu. Cứ coi như cho nó làm quen với học đường, có bạn cùng chơi cũng được. Còn thúc tu, người khác nộp thế nào ta nộp thế ấy, một văn cũng không thiếu.”

Khương Nam lập tức đáp: “Được, đa tạ Lưu phu tử.”

Nàng nộp thúc tu tháng đầu: mười lăm văn cùng một cân kê.

Sau đó Khương Nam cúi xuống nhắc: “Trường Sinh, bái kiến phu tử.”

Trường Sinh bước lên, nghiêm túc hành lễ: “Bái kiến phu tử.”

Nhìn đứa trẻ bé xíu đứng trước mặt, Lưu Văn Kế lại thấy hơi hối hận. Nhỏ thế này, lỡ đám trẻ lớn hơn nó chạy nhảy va phải rồi ngã thì biết làm sao?

Khương Nam nhìn ra vẻ do dự ấy, lập tức giục Trường Sinh vào lớp, chẳng cho hắn kịp đổi ý.

Thế là Trường Sinh trở thành học sinh nhỏ tuổi nhất ở đây.

Ngày đầu tiên, Lưu Văn Kế chưa giảng bài ngay. Hắn dẫn bọn trẻ làm lễ bái Khổng Thánh Nhân, sau đó nói rõ quy củ trong học đường. Từ nay bọn trẻ đều phải gọi hắn là “phu tử”.

Tiếp đó, mười đứa lần lượt đứng lên giới thiệu tên tuổi.

Mấy đứa khác còn biết nói gọn. Tới lượt Tam Tráng với Lưu Xuyên thì miệng hai đứa cứ thao thao bất tuyệt; nếu Lưu phu tử không cắt ngang, e rằng tối nay nhà ăn gì chúng cũng kể luôn.

Giới thiệu xong, Lưu Văn Kế mới bắt đầu nói quy củ lớp học.

“Đi học không được đến muộn. Trước giờ học phải chào phu tử. Trong lớp phải ngồi nghiêm túc nghe giảng, không được chụm đầu nói chuyện. Sau giờ học còn có bài phải làm.”

Hắn nâng cây giới xích (thước) trong tay lên cho bọn trẻ nhìn rõ.

“Ai không làm được những điều này thì tự nhớ lấy cây giới xích này. Hiểu chưa?”

“Hiểu rồi ạ!”

Mười đứa trẻ nhìn chằm chằm cây giới xích trong tay Lưu phu tử, đồng thanh kéo dài giọng đáp, cứ như sợ ngay sau đó cây thước sẽ rơi xuống tay mình.

Thấy bọn trẻ đã nhớ kỹ, Lưu Văn Kế mới nói: “Hôm nay chỉ đến đây. Ngày mai chính thức học. Bài đầu tiên là Tam Tự Kinh. Sách, bút, mực, giấy, nghiên phải chuẩn bị đầy đủ trước khi tới.”

Dặn xong, hắn tuyên bố tan học.