Chương 14: Kỳ Thi Tuyển Học Trò

Kiều Thu Sinh ngẩng đầu liếc sang bên cạnh.

Người lên tiếng tuy là Khổng Hưng Vượng, nhưng không cần nghĩ cũng biết ai đã ra hiệu.

Ngoài phó giám đốc Trần Kiến Minh thì còn ai?

Trần Kiến Minh trước giờ vẫn không vừa mắt Kiều Thu Sinh, cho rằng ông không chịu nghe lời quản lý, làm tổn hại uy nghiêm của một phó giám đốc như mình.

Hơn nữa, Trần Kiến Minh luôn mang trong mình cảm giác ưu việt. Ông ta cho rằng mình đã vào làm từ những ngày đầu thành lập nhà máy, có thâm niên lâu năm, đương nhiên phải hơn một bậc so với những công nhân mới tới sau ngày đất nước được giải phóng như Kiều Thu Sinh.

Bởi vậy, ông ta không ít lần lên mặt ra oai.

Nhưng Kiều Thu Sinh chưa bao giờ dung túng cho ông ta. Cũng vì vậy, ông kết oán với vị phó giám đốc này.

Có điều Kiều Thu Sinh chẳng hề để tâm.

Dù sao người cuối cùng có quyền quyết định trong nhà máy vẫn là giám đốc Văn. Trần Kiến Minh chỉ là một trong năm phó giám đốc mà thôi.

Muốn chụp mũ, chỉ trích ông sao?

Hừ, ông không phải người sẽ im lặng nhẫn nhịn.

Kiều Thu Sinh chẳng buồn xem danh sách nữa, trực tiếp đặt xuống bàn:

“Được, nếu chủ nhiệm Khổng đã cảm thấy như vậy thì không cần tổ chức thi nữa. Vừa hay tôi cũng không nhận học trò.

“Dạy học trò quả thực khá tốn thời gian. Có thời gian ấy, tôi dùng để nghiên cứu kỹ thuật, giải quyết thêm vài vấn đề khó. Trình độ kỹ thuật được nâng cao, chẳng phải sẽ thúc đẩy hoạt động sản xuất của nhà máy chúng ta sao?

“Chủ nhiệm Khổng thấy tôi nói có đúng không?”

Nói xong, Kiều Thu Sinh đứng dậy, chuẩn bị rời đi.

Còn chuyện học trò, cứ tìm người khác dẫn dắt!

Là thợ cả bậc tám duy nhất trong nhà máy, ông có tư cách tùy hứng như vậy.

Nghe thế, giám đốc Văn lập tức quát Khổng Hưng Vượng:

“Cái gì mà làm lớn chuyện? Hiện giờ đào tạo nhân tài cho nhà máy mới là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu!

“Có thêm nhiều nhân tài thì nhà máy gang thép mới phát triển tốt hơn, sản lượng mới tăng lên được.

“Chủ nhiệm Khổng, anh đã làm trong phân xưởng nhiều năm rồi, sao đến đạo lý ấy cũng không hiểu?”

Bị giám đốc khiển trách trước mặt nhiều người, Khổng Hưng Vượng cảm thấy vô cùng mất mặt.

Ông ta bắt đầu hối hận vì vừa rồi đã nghe lời phó giám đốc Trần, đứng ra làm kẻ dẫn đầu.

Nhưng chuyện vẫn chưa kết thúc.

Giám đốc Văn lại nhìn về phía Kiều Thu Sinh:

“Anh không cần để ý lời chủ nhiệm Khổng. Chỉ tổ chức một kỳ thi thì có thể làm chậm bao nhiêu công việc sản xuất?

“Nếu nói như vậy, những buổi liên hoan công nhân tổ chức ngày thường cũng đừng mở nữa!

“Cứ làm theo cách anh vừa nói. Tổ chức thi cho những công nhân trong danh sách. Một kỳ thi không đủ thì tổ chức hai kỳ. Nhà máy vẫn có thể dành ra chút thời gian ấy.”

Quan hệ giữa Kiều Thu Sinh và giám đốc Văn khá tốt, ông vẫn sẵn lòng nể mặt đối phương.

Ông gật đầu, bình thản nói:

“Phía tôi đương nhiên không có vấn đề, chỉ cần chủ nhiệm Khổng không cảm thấy tôi làm chậm sản xuất là được.

“Nếu chủ nhiệm Khổng vẫn nghĩ như vậy thì tôi cũng chẳng cần tự tìm việc cực nhọc cho mình. Không nhận được một lời tốt đẹp, trái lại còn bị oán trách. Chuyện vừa tốn công vừa chẳng được lòng người, tôi làm để làm gì?

“Không nhận học trò, tôi còn được nhàn nhã hơn.”

Thấy ánh mắt giám đốc Văn đã lộ rõ vẻ không vui, Khổng Hưng Vượng nén bực bội, miễn cưỡng nặn ra một nụ cười:

“Vừa rồi là tôi suy nghĩ chưa thấu đáo, nói sai rồi. Phải thi, đương nhiên phải tổ chức thi. Ý kiến của sư phụ Kiều rất hay!”

“Còn những người khác thì sao? Mọi người đều nói ý kiến của mình đi. Có vấn đề gì thì giải quyết ngay tại đây, đỡ phải mở thêm cuộc họp.”

Giám đốc Văn nhìn những người còn lại.

Đã có tấm gương Khổng Hưng Vượng trước mắt, những người khác đương nhiên sẽ không phản đối vào lúc này, tất cả đều gật đầu tán thành.

Thấy vậy, giám đốc Văn nói:

“Đồng chí Kiều Thu Sinh nhận dạy học trò là công việc phát sinh thêm, cũng là đóng góp cho nhà máy gang thép của chúng ta.

“Chúng ta là giai cấp công nhân, không phải những nhà tư bản đen tối trước kia, không thể bóc lột đồng chí của mình.

“Vậy thì từ nay, mỗi tháng cấp thêm cho đồng chí Kiều Thu Sinh ba mươi cân phiếu lương thực làm phụ cấp, gồm mười lăm cân lương thực thô và mười lăm cân lương thực tinh. Không thể để đồng chí Kiều Thu Sinh làm việc không công.”

Nghe vậy, những người có mặt đều mang tâm tư khác nhau.

Vì là công nhân bậc tám, tiền lương mỗi tháng của Kiều Thu Sinh vốn đã cao hơn giám đốc, lên tới một trăm hai mươi sáu đồng.

Hơn nữa, thỉnh thoảng ông còn đảm nhận một số công việc của thợ lắp máy, nhận được không ít tiền phụ cấp. Bây giờ lại được cấp thêm ba mươi cân phiếu lương thực mỗi tháng, quả thực rất khó để người khác không ngưỡng mộ, ghen tị!

Có điều bất kể trong lòng nghĩ thế nào, ngoài mặt mọi người đều tỏ vẻ tán thành, liên tục gật đầu.

Kiều Thu Sinh rất hài lòng với kết quả này. Ông nói với giám đốc:

“Cảm ơn giám đốc đã quan tâm. Tôi nhất định sẽ tận tâm đào tạo nhân tài ưu tú cho nhà máy gang thép. Tất cả vì tập thể!”

Giám đốc Văn là người phúc hậu, công bằng, cũng vô cùng tôn trọng nhân tài kỹ thuật.

Từ khi Kiều Thu Sinh tới nhà máy gang thép, ông ấy vẫn luôn quan tâm, giúp đỡ ông.

Cũng may người giữ chức giám đốc là giám đốc Văn.

Nếu Trần Kiến Minh trở thành giám đốc chính, Kiều Thu Sinh thà chuyển sang đơn vị khác còn hơn.

Khi đã đạt tới trình độ công nhân bậc tám, không còn là đơn vị lựa chọn ông, mà là ông lựa chọn đơn vị.

Với năng lực của mình, dù đi tới đâu ông cũng sẽ có chỗ đứng.

Nếu không vì làm việc ở một nhà máy quốc doanh lớn tương đối tự do, Kiều Thu Sinh đã sớm chuyển tới đơn vị công nghiệp quốc phòng.

Tiền đồ ở đó tốt hơn rất nhiều, chỉ có điều quản lý nghiêm ngặt hơn. Mỗi khi triển khai dự án nghiên cứu cơ mật, nhân viên phải chịu sự quản lý khép kín, không thể thường xuyên gặp người nhà.

Đương nhiên, nếu không cần thiết thì ông vẫn muốn ở lại nhà máy gang thép.

Thời buổi này đi đâu cũng cần giấy giới thiệu, còn phải làm đủ loại thủ tục, vô cùng phiền phức.

Khi cuộc họp nhỏ kết thúc, trời đã gần sáu giờ.

Kiều Thu Sinh rất hài lòng với kết quả vừa đạt được.

Là công nhân kỹ thuật làm công việc lao động nặng, định mức phiếu lương thực mỗi tháng của ông vốn là bốn mươi lăm cân.

Nhưng trong bốn mươi lăm cân ấy còn bao gồm các loại lương thực thô như cao lương, khoai lang và ngô, chứ không phải toàn bộ đều là gạo, bột mì.

Vì vậy, gia đình vẫn luôn thiếu lương thực tinh, không ít lần phải tới chợ đen đổi mua.

Bây giờ được cộng thêm ba mươi cân phiếu lương thực, số lương thực tinh mỗi tháng chắc chắn sẽ đủ cho cả nhà ăn.

Sau khi rời văn phòng giám đốc, Kiều Thu Sinh bước đi rất nhanh, định mau chóng trở về báo tin vui cho A Muội.

Tuy nhiên, trước khi về nhà, ông còn một việc khác phải làm.

Buổi trưa, ông đã hứa sau khi tan ca sẽ tới cửa hàng thực phẩm phụ mua thịt bò kho mang về cho cả nhà ăn.

Từ năm ngoái, tức năm 1955, Nhà nước bắt đầu áp dụng phiếu lương thực, phiếu dầu ăn và phiếu vải, số lượng được phân phối mỗi tháng đều có hạn mức.

Kiều Thu Sinh cảm thấy đây mới chỉ là khởi đầu. Biết đâu một ngày nào đó, mua thịt, trứng gà, bánh ngọt và những thứ khác cũng phải dùng phiếu.

Bởi vậy, nhân lúc hiện giờ vẫn chưa bị giới hạn số lượng, cũng chưa cần phiếu thì nên tranh thủ hưởng thụ. Còn mua được thịt thì phải mau ăn, nếu để lỡ thời cơ, sau này muốn cũng chẳng còn cơ hội.

Người nhà họ Kiều đều rất tán thành suy nghĩ này.

Họ cũng là gia đình chịu chi nhất trong cả tòa nhà tập thể. Những hôm không ăn ở nhà ăn mà tự nấu tại nhà, trên bàn nhà họ nhất định không thể thiếu món thịt.

Hàng xóm trong tòa nhà đương nhiên vô cùng ngưỡng mộ nhà họ Kiều.

Cuộc sống của gia đình này quả thực thoải mái hết chỗ nói! Cả tòa nhà không có gia đình nào sống sung sướng, phóng khoáng hơn họ.

Nhưng mọi người cũng hiểu hoàn cảnh ấy không thể ngưỡng mộ mà có được.

Nhà họ Kiều tính cả một đứa trẻ cũng chỉ có năm người, trong đó lại có tới ba người lĩnh lương. Người trong nhà ít, người kiếm tiền lại nhiều, cuộc sống sao có thể không thoải mái?

Không giống những gia đình khác, nhà nào mà chẳng phải nuôi hai ba đứa trẻ? Nhà có bốn năm đứa con cũng nhiều không kể xiết, phía trên còn phải phụng dưỡng người già. Cuộc sống đương nhiên khó khăn hơn nhà họ Kiều chỉ nuôi một đứa trẻ, làm gì cũng phải tính toán chi li.

Có điều nguyên nhân chủ yếu vẫn là tiền lương không cao.

Nếu có thể giống sư phụ Kiều, được xếp công nhân bậc tám, mỗi tháng nhận một trăm hai mươi sáu đồng thì dù nuôi thêm năm miệng ăn cũng chẳng thành vấn đề.

Bởi vậy, những gia đình có công nhân kỹ thuật trong tòa nhà đều ra sức thúc giục người nhà cố gắng nghiên cứu, nâng cao tay nghề.

Bậc tám thì không dám hy vọng, nhưng ít nhất cũng phải cố gắng đạt tới bậc bốn hoặc bậc năm chứ?

Người nhà họ Kiều không để tâm tới suy nghĩ của người ngoài, vẫn sống theo nhịp điệu của mình.

Chớp mắt một cái, hai năm đã trôi qua, thời gian bước sang tháng Tám năm 1958.

Tình hình phát triển đúng như dự đoán của Kiều Thu Sinh.

Phiếu lương thực và phiếu vải quả thực chỉ là khởi đầu. Từ Tết năm 1958, mua thịt heo, thịt bò, thịt dê, trứng gà, đường trắng, bánh ngọt và đủ loại hàng hóa khác đều phải có phiếu.

Mỗi tháng phân phối theo đầu người, mua được bao nhiêu đều có định mức rõ ràng, hoàn toàn không thể so với hai năm trước.

May mà người nhà họ Kiều có tiền lương cao, trong tay không thiếu tiền. Phiếu trong nhà dùng hết thì họ vẫn có thể tới chợ đen mua thêm ít đồ, bởi vậy cuộc sống không khó khăn như những gia đình khác.

Lúc này, Kiều Gia Gia vừa đón sinh nhật ba tuổi chưa đầy một tháng. Cả nhà đang bàn chuyện đưa cô bé đi nhà trẻ.

Nhà máy gang thép có nhà trẻ trực thuộc. Con cái công nhân đều có thể theo học miễn phí, chỉ cần đóng một khoản tiền ăn nhỏ.

Về cơ bản, chuyện này chẳng khác nào nhà máy bỏ tiền giúp công nhân trông con.

Thêm vào đó, hiệu quả sản xuất của nhà máy gang thép rất tốt, cơ sở vật chất và điều kiện chăm sóc tại nhà trẻ trực thuộc cũng vô cùng đầy đủ, có thể xếp vào hàng tốt nhất trong cả tỉnh thành.

Gần nhà họ Kiều cũng có một nhà trẻ của khu phố.

Nhưng so với nhà trẻ trực thuộc nhà máy, nhà trẻ khu phố phải đóng học phí, điều kiện cơ sở vật chất cũng kém hơn một chút.

Ưu điểm là nó nằm rất gần nhà họ Kiều, đi bộ hai phút là tới, chẳng khác nào học ngay trước cửa nhà, vô cùng thuận tiện.

Hai nhà trẻ đều có ưu điểm riêng, khiến mấy người lớn trong nhà nhất thời do dự, không biết nên chọn nơi nào.

Bản thân Kiều Gia Gia lại chẳng hề để ý.

Học ở đâu cũng được! Dù sao cô còn chưa từng đi nhà trẻ.

Sau khi bàn bạc hồi lâu, cuối cùng Kiều Trúc Phương lên tiếng:

“Nghe mẹ đi, nhất định phải đưa Gia Gia tới nhà trẻ của nhà máy.

“Học xong nhà trẻ, sau này con bé còn phải vào tiểu học. Đến lúc ấy chắc chắn sẽ học tại trường con em công nhân của nhà máy gang thép.

“Học sinh trong trường tiểu học phần lớn đều được chuyển lên từ nhà trẻ trực thuộc. Người ta chơi với nhau từ nhỏ, đã hình thành từng nhóm bạn riêng, sau này chắc chắn sẽ bài xích người ngoài.

“Nếu Gia Gia học ở nhà trẻ khu phố, sau này lên tiểu học không tìm được bạn, còn bị cô lập, xa lánh thì phải làm sao?”

Nghe mẹ nói, Kiều Hòa Bình lập tức hiểu ra.

Khi còn nhỏ, vì mang họ khác với người trong thôn Hà, ban đầu anh cũng từng bị trẻ con bản địa xa lánh.

Đừng nghĩ trẻ sáu bảy tuổi còn nhỏ. Trẻ nhỏ đến đâu cũng biết kết bè kết nhóm!

Vì vậy, anh lập tức tán thành:

“Con đồng ý với mẹ. Quả thực học nhà trẻ của nhà máy sẽ tốt hơn.

“Hơn nữa, nhà trẻ cũng nằm không xa nhà máy gang thép. Sau khi tan ca, chúng con còn có thể tiện đường tới đón Gia Gia.”

Kiều Thu Sinh và Hà Anh Anh đều không phản đối. Chuyện đi nhà trẻ cứ thế được quyết định.

“Ngày mai là Chủ nhật. Anh Anh, con cùng mẹ dẫn Gia Gia tới cửa hàng bách hóa xem thử có loại vải nào kiểu mới không. Chúng ta mua mấy thước về may cho con bé một bộ quần áo.

“Đã vào nhà trẻ thì cũng xem như trở thành học sinh. Ngày đầu tiên đi học nhất định phải mặc quần áo mới, tượng trưng cho một khởi đầu mới.

“Còn phải mua một chiếc túi đeo chéo nhỏ, sau này dùng để đựng sách. Đúng rồi, vở và bút cũng phải mua một ít. Để mẹ nghĩ xem còn thiếu thứ gì... Lần này phải mua cho đủ.”

Kiều Trúc Phương vừa nói vừa bấm ngón tay tính toán.

Đối với chuyện Kiều Gia Gia sắp đi nhà trẻ, cả nhà thể hiện sự nhiệt tình vô cùng lớn.

Tính kỹ ra, Gia Gia còn là người đầu tiên trong nhà được chính thức đi học!

Mấy người lớn tuy đều biết chữ, nhưng chưa ai từng được học hành tử tế trong trường lớp.

Bị bầu không khí trong gia đình ảnh hưởng, Kiều Gia Gia vốn chẳng coi chuyện đi nhà trẻ là việc lớn cũng bắt đầu cảm thấy căng thẳng.

Cô biết chuyện này căn bản không có gì đáng lo. Kiếp trước cô còn từng ra nước ngoài du học, vào nhà trẻ thì có gì đáng kể?

Đạo lý cô đều hiểu, nhưng cảm xúc lại chẳng thể kiểm soát, đặc biệt khi cả nhà đều bận rộn chuẩn bị cho ngày đầu tiên cô đi học.

Vào Chủ nhật cuối cùng trước khi Kiều Gia Gia nhập học, Kiều Hòa Bình và Hà Anh Anh định đưa cô bé về thôn Hà chơi một ngày.

Trước đây họ đã hứa sẽ dẫn cô bé lên núi bên ấy hái quả. Hơn nữa, Hà Anh Anh cũng đã mấy tháng chưa về nhà mẹ đẻ, vừa hay có thể trở về thăm mọi người.

Nói đi là đi.

Tám giờ sáng, hai vợ chồng chở con gái bằng xe đạp xuất phát, chưa tới chín giờ đã đến thôn Hà.

Nhưng còn chưa kịp ngồi xuống thở một hơi, họ đã nhận được một tin tức chấn động.

“Cái gì? Tích trữ lương thực sao? Tại sao phải tích trữ? Tin này từ đâu ra vậy?”

Hà Anh Anh liên tiếp đặt ra hàng loạt câu hỏi.