Chương 13: Người Ở Giữa

Sau ngày phải từ chối liên tiếp vài lời nhờ, An tưởng rằng nhịp sống sẽ chùng lại một chút.

Nhưng không.

Nó chỉ đổi hướng.

Sáng hôm đó, An vừa bước ra khỏi nhà thì gặp chị Hạnh — người phụ nữ ở cuối ngõ, trước giờ không mua trứng của cô, nhưng lại rất hay để ý chuyện trong xóm.

“An này,” chị Hạnh gọi, giọng nhẹ nhàng, không vội. “Chị hỏi em chút được không?”

An dừng lại. “Vâng, chị nói đi ạ.”

“Chị thấy dạo này nhiều người nhờ em mua đồ.” Chị Hạnh nói, không vòng vo. “Có hôm người này nhờ, hôm khác người kia. Em làm một mình chắc cũng mệt.”

An nhìn chị, không đáp ngay. Cô biết kiểu mở đầu này — không phải nhờ, mà là dò.

“Chị chỉ hỏi thôi.” Chị Hạnh tiếp lời. “Nếu em bận, chị có thể gom giúp, để em chỉ cần mua một lượt.”

Câu nói ấy khiến An khựng lại trong đầu.

Không phải vì đề nghị quá hấp dẫn.

Mà vì nó đúng điểm yếu.

Gom giúp — nghĩa là bớt phải đi từng nhà.

Gom giúp — nghĩa là có người đứng giữa.

Và người đứng giữa, nếu không chọn kỹ, sẽ trở thành điểm vỡ.

“Chị gom thế nào ạ?” An hỏi, giọng vẫn bình thản.

“Thì ai cần mua trứng, rau, đậu gì cứ nói với chị.” Chị Hạnh nói nhanh. “Chị ghi lại, đưa em danh sách. Em đi chợ về giao một lượt.”

Nghe rất hợp lý.

Nghe cũng rất nguy hiểm.

An không từ chối ngay. Cô chỉ hỏi tiếp:

“Nếu có nhà thay đổi giờ, hoặc đổi số lượng thì sao ạ?”

Chị Hạnh hơi sững lại. “Thì… chị nói lại cho em?”

“Còn tiền thì sao?” An hỏi tiếp. “Ai thu, ai giữ?”

Chị Hạnh cười, có chút lúng túng. “Thì chị thu trước cho tiện.”

An gật đầu. Không nói gì thêm.

Trong đầu cô, ba chữ hiện rất rõ: quá nhiều tay.

Cô đã mất bao ngày để làm rõ ràng từng khâu. Nếu đưa thêm một người vào giữa mà không cùng kỷ luật, thì mọi thứ sẽ rối ngay.

“Chị cho em suy nghĩ nhé.” An nói, giọng mềm nhưng dứt.

“Ừ, không vội.” Chị Hạnh cười. “Chị thấy em làm được nên mới nói.”

An chào chị, tiếp tục đi. Bước chân không nhanh hơn, nhưng đầu óc đã bắt đầu phân tích.

Người ở giữa không xấu.

Nhưng không phải ai cũng ở giữa được.

Chợ buổi sáng quen thuộc. Người bán trứng thấy An thì hỏi:

“Hôm nay cháu lấy bao nhiêu?”

“Hai mươi bốn quả.” An đáp.

Cô hiểu, tin đồn về “gom giúp” đã lan ra. Và khi tin đồn lan, sẽ có người muốn chen vào.

Buổi trưa, An về nhà. Mẹ thấy cô trầm hơn thì hỏi:

“Hôm nay có chuyện gì à con?”

“Có người đề nghị giúp con gom đơn.” An nói thẳng.

Mẹ ngạc nhiên. “Thế con thấy sao?”

“Con chưa nhận.” An đáp.

Mẹ suy nghĩ một lúc, rồi nói:

“Người ở giữa mà không chắc, thì dễ sinh chuyện.”

An nhìn mẹ, gật đầu. “Con cũng nghĩ vậy.”

Cô nhận ra, mẹ không hiểu hết cách làm của cô, nhưng hiểu rất rõ con người.

Buổi chiều, An đi học. Trong lớp, Lan kéo cô lại.

“An,” Lan nói nhỏ, “chị Hạnh hỏi tớ là cậu có định làm lớn không.”

An hơi nhíu mày. “Cậu trả lời sao?”

“Tớ bảo cậu còn đi học.” Lan đáp. “Như cậu dặn.”

“Cảm ơn cậu.” An nói.

Lan nhìn cô, tò mò. “Cậu sợ à?”

An lắc đầu. “Tớ chỉ không muốn người khác quyết định thay mình.”

Tan học, An về nhà. Trên đường, cô gặp lại chị Hạnh. Lần này, chị chủ động hỏi:

“Em nghĩ sao rồi?”

An dừng lại, nhìn thẳng.

“Em cảm ơn chị.” Cô nói chậm rãi. “Nhưng hiện tại em chưa cần người gom.”

Chị Hạnh hơi bất ngờ. “Sao thế? Chị thấy tiện mà.”

“Vì nếu có người ở giữa,” An nói rõ, “thì em phải tin người đó tuyệt đối. Mà em chưa sẵn sàng.”

Không trách.

Không viện cớ.

Chị Hạnh im lặng một lúc, rồi cười. “Em nghĩ kỹ thật.”

An gật đầu. “Em sợ rối.”

“Ừ.” Chị Hạnh thở ra. “Thôi, khi nào cần thì nói chị.”

An chào chị, bước đi.

Cô biết, từ chối lần này sẽ khiến chị Hạnh hơi hụt hẫng. Nhưng nếu cô nhận chỉ vì nể, thì ngày mai sẽ phải trả giá gấp đôi.

Buổi tối, An ngồi bên bàn học. Trước khi mở sách, cô mở sổ ghi chép.

Cô viết:

Người ở giữa = sức mạnh + rủi ro.

Chưa đủ kỷ luật → chưa đưa vào.

Cô gạch chân chữ kỷ luật.

An tựa lưng vào ghế, suy nghĩ rất lâu.

Cô không chống lại việc mở rộng. Cô chỉ chống lại việc mở rộng không kiểm soát.

Người ở giữa, nếu cùng nhịp, sẽ giúp đi nhanh hơn.

Nhưng nếu lệch nhịp, sẽ kéo tất cả trật đường.

Ở đời trước, An từng tin người quá sớm. Từng nghĩ “có người giúp là tốt”. Để rồi khi xảy ra chuyện, không biết trách ai, chỉ có thể trách mình đã giao quyền quá sớm.

Đời này, cô không lặp lại sai lầm đó.

Đêm xuống, An đứng bên cửa sổ. Gió đêm mát, mang theo mùi đất ẩm quen thuộc. Ngõ nhỏ yên tĩnh, nhưng cô biết, dưới sự yên tĩnh ấy là rất nhiều suy nghĩ đang xoay chuyển.

Cô không vội.

Nếu cần người ở giữa,

thì người đó phải đi cùng nhịp, giữ cùng luật, chịu cùng trách nhiệm.

Còn nếu chưa có,

thì cô thà đi chậm —

còn hơn đi nhanh mà mất kiểm soát.

An quay lại bàn, tắt đèn.

Trong bóng tối, cô biết rất rõ:

từ hôm nay, thử thách của cô không còn nằm ở việc bán được hay không.

Mà nằm ở việc chọn ai được phép bước vào giữa con đường mình đang đi.

Và An — tuyệt đối — không chọn vội.