Chương 1

Giữa mùa hạ, năm Nguyên Thọ thứ mười tám.

Ngôi tháp Thánh Hoa Từ Mẫu được xây dựng để kỷ niệm ngày giỗ Tiên thái hậu, không ngờ lại đổ sập hoàn toàn sau một trận cuồng phong.

Sau khi Tam Ty* điều tra ráo riết, Thượng thư Công bộ Thẩm Huy bị khép tội tham ô công quỹ, bớt xén nguyên vật liệu, là kẻ đứng đầu gây ra vụ sụp đổ tháp Thánh Hoa.

(* Tam Ty (三司): Cơ quan quản lý tài chính tối cao của triều đình, phụ trách thu chi quốc khố, thuế khóa, muối sắt và các nguồn tài chính quốc gia. Người đứng đầu Tam Ty có quyền lực rất lớn trong lĩnh vực kinh tế.)

Chiếu theo luật pháp Đại Lương thì tội này đáng bị tru di cửu tộc. Hoàng đế niệm tình cũ, đặc xá chuyển thành tịch thu gia sản, lưu đày đến vùng đất Lĩnh Nam hẻo lánh.

Ngày khởi hành lưu đày cũng đúng lúc trận mưa kéo dài cả mùa hạ ở Trường An vừa dứt, không khí nhuốm vẻ se lạnh của mùa thu tiêu điều.

Cách thành Trường An bảy mươi dặm, tại Bá Kiều.

Nơi đây vốn là thắng địa tiễn biệt, thế nhưng hôm nay chẳng có lấy một bóng người dám đến đưa tiễn.

"Hu hu hu... nương ơi, con không muốn rời khỏi Trường An, chúng ta về nhà đi được không..."

"A Du ngoan, nghe lời nương nào."

Một nữ nhân trẻ tuổi đang mặc bộ y phục tù nhân bằng vải thô, dáng vẻ tiều tụy, bụng mang dạ chửa nặng nề nhưng vẫn cố gắng gượng dậy tinh thần, lau nước mắt cho tiểu nữ nhi ba tuổi: "Hôm qua chẳng phải đã hứa với nương, sau này sẽ không khóc nháo nữa sao?"

"Nhưng tại sao chúng ta phải rời xa nhà, đi đến nơi xa xôi như thế?"

Đứa trẻ ba tuổi nào hiểu thế nào là tịch biên gia sản hay lưu đày, đôi mắt đẫm lệ quấn quýt lấy nữ nhân: "Nương ơi, không đi không được sao?"

Nữ nhân trẻ tuổi cũng chẳng biết phải giải thích thế nào chỉ ôm chặt con vào lòng, nước mắt rơi lã chã: "Con của nương thật khổ quá, còn nhỏ thế này đã phải chịu tội cùng chúng ta..."

Hai người mẫu thân nữ nhi cứ thế ôm nhau nức nở nghẹn ngào.

Một giọng nói dịu dàng truyền đến: "A tẩu, để muội dỗ cho."

Tiếng khóc của nữ nhân hơi khựng lại, ngẩng đầu lên liền thấy một bóng dáng thanh tú cách đó không xa đang chậm rãi bước tới.

Người đời thường nói, quý nữ Trường An rực rỡ tựa muôn hoa.

Mà Thẩm Ngọc Kiều, đích nữ của Thanh Dương Thẩm thị, không nghi ngờ gì chính là đóa hoa thanh nhã, đoan trang nhất.

Dù khoác lên mình bộ y phục tù nhân cũ nát cũng chẳng thể che giấu nổi khí độ của một quý nữ danh môn, chưa kể gương mặt trắng nõn như sứ, môi không tô son vẫn hồng, mày không vẽ mà xanh, đúng thật là rực rỡ như hoa xuân, thanh khiết tựa trăng sáng.

Từ thị cũng xuất thân thư hương nhưng mỗi lần nhìn thấy tiểu cô* của mình, nàng ấy vẫn không khỏi thán phục phong thái tao nhã trong từng cử chỉ.

(* Tiểu cô (小姑): Em gái của chồng.)

Dù sao đây cũng là khuê tú được nuôi dạy theo tiêu chuẩn tông phụ* của Bùi thị từ nhỏ, nghi thái và phong độ đó thực sự không phải quý nữ bình thường nào bì kịp.

(* Tông phụ (宗妇): Người phụ nữ đứng đầu một tông tộc hoặc đại gia tộc, thường là chính thất của tộc trưởng hay gia chủ. Trong các thế gia vọng tộc, tông phụ chịu trách nhiệm quản lý nội viện, chủ trì tế tự, duy trì gia phong và giáo dưỡng hậu bối nữ quyến.)

Nhưng một khi gia đình tan nát, quý nữ biến thành kẻ tù tội, giáo dưỡng và phong thái tốt đến đâu cũng trở nên vô ích.

Còn về hôn sự đã định với Hà Đông Bùi thị lại càng như ảo ảnh trong mơ, chẳng còn hy vọng gì nữa.

Trong lúc suy tính, Thẩm Ngọc Kiều đã đến trước mặt.

Nàng ôm chất nữ vào lòng dỗ dành vài câu rồi nhìn về phía Từ thị: "A tẩu, muội biết lòng tẩu đang rất khó chịu nhưng hãy nghĩ về hướng tốt, ít nhất cả nhà chúng ta vẫn còn sống. Tẩu hiện đang mang thai, tối kỵ đau buồn bi lụy, nếu tẩu cũng đổ bệnh..."

Thẩm Ngọc Kiều vừa nói, vừa nhìn về phía xe tù không xa.

Phụ thân và huynh trưởng đang nằm trong xe, thương tích đầy mình, hơi thở thoi thóp.

Trong hoàn cảnh thiếu thầy thiếu thuốc thế này, liệu có thể sống sót mà lê lết tới Lĩnh Nam hay không vẫn là một ẩn số.

Nếu tẩu tẩu lại có mệnh hệ gì, nàng thực sự không biết phải làm sao để quán xuyến gia đình gồm toàn người già, trẻ nhỏ và người bệnh này.

Từ thị cũng hiểu nỗi vất vả của tiểu cô, đưa tay lau nước mắt: "Ngọc nương yên tâm, ta không khóc nữa. Nhưng đám nha dịch này thường ngày hung thần ác sát, giống như quỷ đòi nợ đầu thai, sao lại dừng chân ở đây gần một nén nhang rồi mà vẫn chưa chịu lên đường?"

Thẩm Ngọc Kiều mím môi, không nói gì, chỉ nhìn về phía mẫu thân là Lý thị đang ở dưới gốc cây liễu.

Lý thị đang nhắm mắt, vẻ mặt có vẻ bình thản nhưng những hạt chuỗi phật trong lòng bàn tay lại chuyển động rất nhanh.

"A Du, cùng cô cô đi tìm tổ mẫu, để nương con được yên tĩnh một lát."

Thẩm Ngọc Kiều dắt chất nữ đi về phía cây liễu.

Hình luật Đại Lương quy định, khi áp giải nữ phạm nhân, hai chân phải đeo xiềng xích.

So với sự lạnh lẽo và nặng nề của xiềng sắt, tiếng va chạm xủng xoảng phát ra sau mỗi bước chân càng khiến người ta thêm phần dằn vặt.

Thẩm Ngọc Kiều cố gắng phớt lờ sự trói buộc nhục nhã đó, bước về phía Lý thị: "Mẫu thân."

Lý thị mở mắt, thấy nữ nhi được nuông chiều từ nhỏ giờ lại mặc quần áo rách rưới, chân mang xiềng xích, trong mắt thoáng hiện một tia đau xót nhưng nhanh chóng thu lại, gượng cười: "A Du lại làm phiền tẩu tử con sao?"

"Dù sao con bé vẫn còn nhỏ."

Thẩm Ngọc Kiều chậm rãi nói: "A tẩu mang thai vất vả, sau này lên đường, cứ để nữ nhi chăm sóc A Du là được."

Lý thị không nói được hay không, chỉ không ngừng nhìn về phía đông.

Thẩm Ngọc Kiều thắc mắc: "Mẫu thân đang đợi ai sao?"

Đối diện với đôi mắt đen láy trong vắt của nữ nhi, Lý thị cũng biết không giấu được, ngập ngừng nói: "Lúc di mẫu của con vào ngục thăm, ta... ta đã nhờ bà ấy gửi một bức thư cho Bùi gia."

Thẩm Ngọc Kiều kinh ngạc, sau đó nhíu mày: "Mẫu thân thật hồ đồ, vụ án của phụ thân đến cả ngoại tổ phụ và cữu cữu những ngày qua chạy vạy khắp nơi cũng không tìm ra kẽ hở. Huống hồ Bùi gia ở tận Văn Hỷ, từ lâu đã không dính dáng đến quan trường Trường An. Hai nhà tuy có hôn ước nhưng dù sao vẫn chưa thành lễ, họ né tránh còn chẳng kịp, sao có thể giúp phụ thân lật lại bản án, tự rước lấy rắc rối vào mình?"

Nàng càng nói càng thấy không ổn: "Vạn nhất liên lụy đến di mẫu, hoàn cảnh của người ở phu gia vốn đã khó khăn..."

Thẩm Ngọc Kiều thoáng ngẩn ngơ, hai cái tên nàng đã nghe vô số lần từ nhỏ đến lớn này, giờ đây như cách một đời, vừa lạ lẫmvừa xa xôi.

"Mẫu thân, con giờ đây chỉ là phận nữ nhi tội thần, sao còn xứng đáng với tông tử của Bùi thị nữa chứ?"

Thẩm Ngọc Kiều khẽ cụp mắt, đôi bàn tay ngọc ngà nhẹ nhàng xoa dịu búi tóc rối bời của chất nữ: "Dẫu cho bọn họ thực sự có tìm đến, sao con có thể nỡ lòng bỏ mặc mọi người mà một mình đi tìm chốn an thân?"

"Con ngoan, ta hiểu lòng hiếu thảo của con nhưng hãy nhớ câu còn rừng xanh thì lo gì thiếu củi đốt."

Lý thị nhìn nữ nhi đầy vẻ khẩn thiết: "Chỉ cần con đứng vững được ở Bùi gia, phụ tử mới có cơ may được minh oan. Nếu cả nhà đều bị đày ải đến vùng chướng khí mù mịt hiểm độc như Lĩnh Nam, đó mới thực sự là kêu trời không thấu, gọi đất chẳng hay, hy vọng cuối cùng cũng hoàn toàn dập tắt!"

Thẩm Ngọc Kiều nhất thời nghẹn lời, không biết đáp sao cho phải.

Nếu mẫu thân chỉ lo toan cho riêng mình nàng, nàng thà chọn cùng gia đình chịu kiếp sống khổ nhục chứ chẳng muốn một mình hưởng lấy an nhàn.

Nhưng nếu mang theo cả tương lai của cả Thẩm gia đặt lên đôi vai gầy guộc của nàng...

Lại qua nửa tuần nhang, tên nha dịch đã nhận được viên trân châu đắt giá của Lý thị bắt đầu mất hết kiên nhẫn. Gã đứng dậy, gằn giọng giục giã: "Đi mau, đi mau! Còn trì hoãn nữa thì đêm nay phải ngủ lại trong rừng rồi!"

"Quan gia, xin ngài hãy nán lại thêm một chút nữa thôi..." Lý thị vội vàng nài nỉ.

"Không được! Đã trễ quá rồi!"

"Chỉ thêm một chén trà thôi, cầu xin ngài, chỉ một chén trà thôi mà." Sắc mặt Lý thị trắng bệch như tờ giấy, ánh mắt vẫn chưa cam tâm nhìn mãi về phía đông: "Cầu xin ngài, xin ngài hãy rủ lòng từ bi..."

Mẫu thân vốn là quý nữ danh môn, là cáo mệnh nhị phẩm* giờ lại phải khúm núm hạ mình trước một tên nha dịch thấp kém, Thẩm Ngọc Kiều nhìn mà lòng đau như cắt. Nàng tiến lên đỡ lấy Lý thị: "Mẫu thân, đừng đợi nữa. Từ Văn Hỷ đến Trường An, nếu thúc ngựa chạy nhanh nhất cũng mất tròn hai ngày. Nay đã qua nửa tháng, Bùi thị nếu muốn đón người thì đã đến lâu rồi, đâu đợi tới tận hôm nay?"

(* Cáo mệnh nhị phẩm (诰命二品): Tước vị vinh dự do triều đình phong cho chính thất hoặc mẫu thân của quan viên có phẩm cấp tương ứng. Người được phong cáo mệnh được hưởng địa vị và lễ nghi nhất định, không phải chức quan thực quyền. Nhị phẩm là cấp bậc rất cao trong hệ thống phẩm trật quan lại phong kiến.)

"Nhưng mà..."