Chương 1:

【 Năm ấy, khi giàn nho trong sân kết chùm quả chát đầu tiên, vị chua làm tôi tê buốt chân răng, cũng là lúc tôi bước ra khỏi ngọn núi lớn đã giam cầm suốt thời thiếu nữ của mình. 】

Mùa hè năm 2016, thời tiết ở Nam Thành oi bức lạ thường.

Tiếng ve kêu râm ran không ngớt trên những tán cây, từng đợt sóng nhiệt cuốn theo bầu không khí nhớp nháp ùa vào qua khe cửa sổ.

Hạ Vũ ngồi trước bàn trong phòng giáo vụ, thẫn thờ nhìn chằm chằm vào tờ báo nội bộ của trường. Nổi bật trên đầu trang báo là một bức ảnh hơi mờ chụp một thiếu niên mặc chiếc áo sơ mi đồng phục màu trắng.

Ống tay áo xắn cao lên tận cánh tay, để lộ một đoạn da thịt trắng trẻo và săn chắc. Khuỷu tay cậu hơi gập lại, những ngón tay thon dài đang cầm một lon Coca. Hơi nước ngưng tụ trên vỏ lon lan ra, thấm ướt cả vùng xương cổ tay nhạt màu.

Bức ảnh chỉ chụp góc nghiêng, cậu lại còn đội một chiếc mũ lưỡi trai màu đen kéo sụp xuống nên không nhìn rõ diện mạo. Bên cạnh là một dòng chữ in đậm:

【 Trong kỳ thi khảo sát đầu năm của khối 10, Hạ Tiễn lại một lần nữa giành vị trí thủ khoa, dẫn đầu tuyệt đối với tổng điểm các môn là 729. 】

Bên tai cô vẫn văng vẳng tiếng trò chuyện giữa chủ nhiệm Từ và cô Hạ Lâm.

"Chủ nhiệm Từ, ngài cũng biết đấy, hoàn cảnh đứa trẻ nhà chúng tôi hơi đặc biệt. Mấy ngày nay tôi cũng phải nhờ vả không ít người mới làm xong giấy tờ hồ sơ tạm thời cho con bé. Chuyện thi đại học sau này phải về quê thi, tôi sẽ tìm cách sau, nhưng trước mắt mong thầy giúp đỡ, chiếu cố con bé nhiều hơn. Nó là một hạt giống tốt, không thể để mai mọt trong vùng núi non hẻo lánh ấy được, thầy nói có phải không?"

Chủ nhiệm Từ nhổ bã trà ra, ôn tồn đáp: "Phụ huynh Hạ Lâm cứ yên tâm, tôi làm nghề gõ đầu trẻ cả đời, tuyệt đối sẽ không bỏ rơi bất kỳ một học sinh ngoan nào. Em Hạ Vũ từ nay cứ học ở trường Nhất Trung, chuyện hồ sơ chính thức sau này tôi sẽ nghĩ cách giúp!"

Nghe vậy, tảng đá trong lòng Hạ Lâm cuối cùng cũng rơi xuống. Bà đỏ hoe mắt, rối rít cảm ơn chủ nhiệm Từ: "Cảm ơn ngài, có câu này của thầy là tôi an tâm rồi."

Chủ nhiệm Từ xua tay: "Chị nói gì vậy, đây đều là việc những người làm thầy như chúng tôi nên làm." Nói rồi, ông quay sang nhìn Hạ Vũ.

Cô bé đang ngồi ngay ngắn ở chiếc ghế cạnh cửa sổ, mặc một chiếc áo sơ mi kẻ sọc đã giặt đến bạc màu. Làn da cô bé đen nhẻm, ngả vàng, giữa mùa hè nóng nực mà vẫn mặc áo dài tay quần dài kín mít, bộ quần áo rộng thùng thình che khuất thân hình nhỏ nhắn. Cộng thêm đôi giày vải màu trắng đã sờn rách mép dưới chân, trông cô bé hệt như một đứa trẻ vừa mới bước ra từ một vùng quê nghèo khó.

Chủ nhiệm Từ khẽ thở dài, giọng nói bất giác trở nên dịu dàng hơn: "Hạ Vũ, em sẽ học ở lớp 10A5 nhé, thầy đưa em qua đó có được không?"

Hạ Vũ ngước mắt lên, đôi đồng tử đen láy sáng ngời. Gương mặt cô bé đỏ bừng, giọng nói ngập ngừng, nhỏ xíu, thoạt nhìn đã thấy rõ sự chật vật và lúng túng.

"Em... em cảm ơn thầy ạ."

Đeo cặp sách bước theo chủ nhiệm Từ ra khỏi phòng giáo vụ, Hạ Lâm vẫn đứng lại đó, Hạ Vũ không nhịn được cứ ngoái đầu nhìn người cô ruột của mình mãi.

Kể từ khi rời khỏi thôn Vân Thủy, Hạ Vũ vẫn luôn bám riết lấy Hạ Lâm. Nếu bà đi làm, cô bé sẽ trốn trong phòng cả ngày không ló mặt ra ngoài. Tính ra, đây là lần đầu tiên Hạ Vũ rời khỏi vòng tay Hạ Lâm để một mình đối mặt với thế giới bên ngoài ngọn núi.

Đi hết hành lang dài là đến cầu thang. Bên ngoài bức tường trắng toát là hai cây long não xanh mướt, tán lá xum xuê che khuất ánh nắng chói chang. Chủ nhiệm Từ vẫn không ngừng giới thiệu: "Bên này là khu giảng đường khối 10, bên kia là sân vận động. Hôm nay là lễ phát động đầu năm học mới, học sinh cả ba khối đều đang tập trung ở sân trường..."

Những lời tiếp theo, Hạ Vũ đã không còn nghe rõ nữa.

Ánh nắng xuyên qua kẽ lá rọi xuống bồn hoa xung quanh, Hạ Vũ đi theo chủ nhiệm Từ, đứng dưới bóng cây để tránh nóng. Không khí khô hanh oi ả, tiếng ve râm ran không ngớt. Giữa mùa hè rực lửa này, cô bé khát khao được rực rỡ đến tận cùng, để sự tồn tại của bản thân không bị nhấn chìm giữa biển người.

Trên sân vận động cách đó không xa, học sinh cả ba khối đều đang xếp hàng ngay ngắn theo khu vực của lớp mình. Ánh mắt của tất cả đều tập trung về phía bục phát biểu ở giữa sân.

Hạ Vũ nheo mắt nhìn về phía có ánh sáng. Trên bục phát biểu là một thiếu niên cao gầy. Cậu đang đứng trước micro, một tay đút túi quần, dáng vẻ buông thả. Tay áo sơ mi đồng phục màu trắng vẫn xắn lên tùy ý, bắp tay săn chắc trắng trẻo bị nắng chiếu vào hơi ửng hồng. Ánh sáng phác họa đường nét sắc sảo trên xương mày góc nghiêng của cậu, đôi lông mày hơi rủ xuống càng làm tăng thêm vẻ lạnh lùng, ngạo mạn.

Lá cờ đỏ tung bay phấp phới, dáng người thiếu niên dưới sắc đỏ ấy trông càng thêm cao ngất. Vì khoảng cách quá xa, Hạ Vũ không nhìn rõ biểu cảm của cậu, chỉ có thể nghe được giọng điệu lạnh nhạt lại đầy ngông cuồng truyền qua micro.

Cậu nói: "Tôi không thể cho các cậu bất cứ lời khuyên nào, phương hướng nằm trong tay chính các cậu. Mới mười sáu tuổi thôi, đi thế nào cũng là tiền đồ rộng mở."

Một tràng pháo tay cùng tiếng hò reo vang lên như sấm dậy, bầu không khí trên sân trường như bị châm ngòi nổ tung trong tích tắc. Hạ Vũ cũng bất giác vỗ tay nhè nhẹ theo. Biên độ động tác rất nhỏ nhưng vẫn bị chủ nhiệm Từ đứng cạnh bắt gặp. Vừa thấy thầy quay lại nhìn, Hạ Vũ lập tức rụt tay về như người biết lỗi, đầu ngón tay hơi cuộn tròn lại.

"Đó chính là học sinh đứng nhất trên báo của trường đấy, thành tích cực kỳ xuất sắc, hạt giống thủ khoa sau này của trường ta, từ nay em nên học hỏi bạn ấy nhiều hơn." Giọng điệu của chủ nhiệm Từ đầy tự hào, hệt như một vị tông sư tìm được kỳ tài võ học, "Đúng rồi, em ấy học cùng lớp với em, tên là..."

"Hạ Tiễn."

Hạ Tiễn ——

Cái tên vừa vang lên bên tai hòa cùng âm thanh nơi đáy lòng, tựa như một cơn gió lướt qua, thổi bay cái nóng bức trên người. Một cảm giác tê râm ran không khống chế được lan tỏa trong lồng ngực, giống như một luồng điện giật nhẹ. Hạ Vũ thậm chí không biết phải diễn tả cảm xúc này rốt cuộc là như thế nào.

"Hạ Vũ?" Chủ nhiệm Từ hiển nhiên đã thao thao bất tuyệt xong về thành quả giảng dạy xuất sắc của mình: "Chúng ta lên lầu thôi, lát nữa giải tán học sinh ùa ra sân sẽ đông lắm."

Tim Hạ Vũ chợt thót lên một cái. Hóa ra đây chính là chuyện mà lúc nãy Hạ Lâm đã cố tình nói nhỏ để bàn riêng với chủ nhiệm Từ.

Hạ Vũ là một trường hợp đặc biệt. Một đứa trẻ đến từ vùng núi sâu, không những nói lắp mà còn mắc hội chứng sợ đám đông, tính cách lại hướng nội đến mức kỳ quái. Vì vậy, cô bé không cần tham gia kỳ học quân sự, và thời gian nhập học cũng được lùi lại vào giờ ra chơi sau buổi lễ phát động đầu năm.

Cô bé là một kẻ ngoại lai dị biệt, hoàn toàn lạc lõng với mọi thứ ở nơi này.

Mùa hè ở Nam Thành dường như kéo dài vô tận, cơn gió nhẹ xua tan cái nóng ran ban nãy cứ ngỡ như chỉ là ảo giác. Theo bước chân chủ nhiệm Từ lên lầu, đằng sau lưng vang lên tiếng hò reo, đùa giỡn ầm ĩ của học sinh khi vừa giải tán.

Mỗi tầng có sáu lớp học. Lớp 10A5 nằm ở phòng thứ hai gần cầu thang tầng 4. Chủ nhiệm Từ dẫn cô bé vào lớp, tùy tiện chỉ một chỗ ngồi và bảo: "Em cứ đợi ở đây một lát, lát nữa cô Ngô - giáo viên chủ nhiệm của em - sẽ đến sắp xếp chỗ cho em. Nhà vệ sinh đi thẳng dọc theo hành lang là thấy."

Hạ Vũ gật đầu, khuôn mặt từ đầu đến cuối vẫn cúi gằm xuống. Chủ nhiệm Từ cuối cùng đành thở dài, không nói thêm lời nào mà xoay người rời đi. Ngồi ở vị trí tạm thời phía cuối lớp, Hạ Vũ có thể nghe thấy nhịp tim mình đang đập thình thịch, mỗi lúc một nhanh.

Chuỗi ngày trên núi vừa dài đằng đẵng lại vô cùng gian khổ. Tư tưởng "trọng nam khinh nữ" gần như là ngấm vào máu của mỗi gia đình nơi đây: Con trai sinh ra để gánh vác việc nhà, còn con gái chỉ là "đồ lỗ vốn". Tác dụng duy nhất của một đứa con gái là học xong cấp hai ở thị trấn rồi vội vã đính hôn với một thanh niên cùng thôn có điều kiện tốt một chút, lấy tiền sính lễ về để cung phụng cho em trai ăn học và cưới vợ.

Nhưng cô ruột của Hạ Vũ - Hạ Lâm - lại là một kẻ ngoại đạo.

Tên gốc của bà là Hạ Lâm Muội. Sau khi nhà họ Hạ tìm cho bà một nhà chồng "tốt", bà đã bỏ trốn giữa đêm khuya. Thoát khỏi ngọn núi khổng lồ ấy, bà đổi tên, vứt bỏ chữ "Muội" gắn liền với tuổi trẻ gian truân ở lại vùng núi sâu, và thay bằng cái danh mới: Một người dân ngụ cư ở Nam Thành - Hạ Lâm.

Chẳng ai ngờ Hạ Lâm lại quay về. Bà không chỉ quay về, mà còn nhất quyết dẫn theo đứa cháu gái của nhà họ Hạ —— Hạ Vũ.

Đến tận bây giờ, Hạ Vũ vẫn nhớ như in ngày hôm đó, Tần Thu Nương chống nạnh, chỉ thẳng vào mặt Hạ Lâm vừa bước vào cửa mà chửi bới liên tục.

"Nói chung tôi tuyệt đối không cho phép cô dẫn nó đi! Bây giờ ba nó ngã gãy chân, em trai nó vẫn còn đang học cấp hai, tôi phải một mình lo toan cho cả cái nhà già trẻ lớn bé này. Cô mà dẫn nó đi thì lấy ai làm việc kiếm tiền? Hai mẫu ruộng ở nhà ai cày cấy?"

Tiếng gào khóc xen lẫn những lời oán trách rủa xả: "Tôi gả vào nhà các người mười tám năm nay, chưa được ngày nào sung sướng! Bây giờ cô công thành danh toại, ra ngoài kiếm được tiền, không nói đến chuyện giúp đỡ cả cái gia đình này của anh trai cô thì thôi, lại còn bày đặt nói con gái cũng phải đi học rồi đòi dẫn nó đi. Cô đúng là dồn tôi vào chỗ chết mà!"

"Chị dâu, chị tự nhìn lại xem cả đời chị ở cái xó núi này trải qua những ngày tháng như thế nào? Con trai chị thì thôi không nói, nó là con trai, nhưng lớn bằng ngần này rồi vẫn há miệng chờ sung, ở trường trên thị trấn thì đánh nhau phá phách, ngỗ ngược coi trời bằng vung. Hai vợ chồng anh chị liều mạng cung phụng cho nó ăn học. Thế còn Hạ Vũ thì sao? Nó ngoan ngoãn như thế, thành tích đứng đầu toàn trường, còn thi đỗ trường điểm trên thị trấn, chị nói không cho học là không cho học sao?"

"Tôi mặc kệ, tôi nhất định phải dẫn con bé đi. Phải đưa nó lên Nam Thành học trường tốt nhất. Nếu chị không đồng ý tôi sẽ báo cảnh sát! Tội không cho trẻ em đi học là phạm pháp đấy, đến lúc đó cả chị và anh trai tôi đều phải ngồi tù!" Giọng điệu của Hạ Lâm cực kỳ kiên quyết.

"Cô đừng có mang luật pháp ra hù dọa tôi. Con gái do chính tôi đẻ ra, tôi cho nó ăn cho nó uống lớn ngần này, tôi bảo nó làm việc thì nó phải làm việc. Cô có gọi cảnh sát tới đây tôi cũng chẳng sợ!" Tần Thu Nương sống cả đời trong núi sâu, gần như mù chữ, vừa nghe đến hai chữ "cảnh sát" tuy trong lòng có chút hoảng sợ nhưng ngoài miệng vẫn ngoan cố cãi lại.

Đầu tháng Tám, lúc thời tiết oi bức nhất, giàn nho trong sân đã kết ra chùm quả xanh chát đầu tiên.

Hạ Vũ ngồi trên thanh chắn cửa, những ngón tay lem luốc cẩn thận bóc vỏ quả nho. Thịt quả mọng nước, nhựa dính nhớp nháp vào kẽ tay. Hạ Vũ nhét tọt cả quả vào miệng, vị chua làm cô bé nhăn nhó mặt mày.

Hạ Lâm đứng trên nền đất bùn lầy lội, bụi bặm mù mịt, ngoái lại nhìn Hạ Vũ đang cắm cúi ăn quả nho chua mà không nói một lời. Bà bước tới, khẽ gọi tên cô bé.

"Tiểu Vũ?"

Hạ Vũ nuốt chửng cả quả nho chua loét xuống bụng, kẽ răng vẫn còn vương vấn vị nước chua xót, hai mắt bị chua đến đỏ cả lên. Cô bé vội vàng đứng bật dậy, giọng nói trong trẻo: "Cô..."

Hốc mắt Hạ Lâm hơi ươn ướt, bà không kìm được đưa tay xoa đầu Hạ Vũ, dịu dàng hỏi: "Cháu có muốn đi cùng cô không?"

Đêm hôm đó, dưới giàn nho, Hạ Lâm đứng cạnh những chùm nho xanh chát. Đôi mắt kiên định, không chút nao núng ban ngày giờ đây lại dịu dàng nhìn Hạ Vũ ở trong phòng.

Ngay khoảnh khắc ấy, Hạ Vũ như được nhìn thấy cô thiếu nữ Hạ Lâm Muội của tuổi mười sáu. Ánh mắt Hạ Lâm mang theo nét tinh ranh, bà hạ giọng thì thầm: "Tiểu Vũ, chúng ta bỏ trốn nhé!"

Và thế là, vào một đêm mùa hè như vậy, cô bé đã trốn đi cùng người cô ruột mà mình chưa từng gặp mặt. Không hề có lấy một gói hành lý, Hạ Vũ chỉ dám lén lấy chứng minh thư của mình trong tủ, cùng với chiếc máy ảnh kỹ thuật số (CCD) cũ rích duy nhất của gia đình.

Chiếc máy ảnh ấy đã theo Hạ Vũ ngồi xe suốt mười lăm tiếng đồng hồ đi ròng rã về phương nam, cuối cùng đến Nam Thành, và giờ phút này lại được cô bé giấu kỹ trong chiếc cặp sách đeo trên vai để mang đến trường học.

Bất giác đưa tay sờ vào ngăn cách vách của cặp sách nơi có vật cứng cộm lên, chợt bên ngoài hành lang vang lên tiếng ồn ào. Là mọi người đã dự lễ xong và quay trở lại lớp.

Phản ứng theo bản năng của Hạ Vũ là tìm chỗ trốn. Cô bé vội vàng đi dọc theo hành lang như lời dặn của chủ nhiệm Từ ban nãy. Tiếng nói cười nô đùa mỗi lúc một gần khiến cô giật mình, rảo bước nhanh hơn, cuối cùng Hạ Vũ trốn thẳng vào nhà vệ sinh nữ.

Vừa chốt cửa lại, tiếng thở dốc đã hòa cùng tiếng tim đập thình thịch. Giây tiếp theo, tiếng xả nước bồn cầu tự động khiến Hạ Vũ giật thót mình.

Trước kia ở miền núi, dù là trường học thì cũng chỉ dùng nhà vệ sinh ngồi xổm. Toilet thì Hạ Vũ cũng từng nhìn thấy rồi, đợt nhà bí thư thôn xây mới cũng có lắp, nhưng cái loại vừa bước vào đã tự động xả nước, bệ ngồi lại còn ấm nóng thế này thì Hạ Vũ thực sự chưa thấy bao giờ. Lúc mới ngồi lên cảm nhận được hơi ấm, cô bé còn miên man suy nghĩ mất một lúc lâu.

Bên ngoài dần vang lên tiếng bước chân tốp năm tốp ba. Hạ Vũ cố kìm nén sự căng thẳng, bước ra khỏi phòng vệ sinh và đi đến khu vực rửa tay.

Nằm giữa nhà vệ sinh nam và nữ là khu rửa tay chung. Vài người phía trước rửa tay rất nhanh rồi rời đi, Hạ Vũ liền bước tới nối gót. Bề mặt vòi nước sạch sẽ, sáng bóng, nhưng lại chẳng có lấy một cái chốt nhô ra để làm tay gạt mở nước.

Phía sau bắt đầu có người xếp hàng. Tiếng bước chân mỗi lúc một gần, tiếng nữ sinh trò chuyện rôm rả, tiếng nam sinh trêu chọc nhau đã áp sát ngay sau lưng. Ban đầu chưa ai để ý, nhưng khoảng một phút trôi qua, phía sau bắt đầu có tiếng càu nhàu, giọng điệu tỏ vẻ khó chịu:

"Sao lâu thế nhỉ? Đang làm cái gì vậy? Sắp vào học rồi."

"Phừng" một tiếng, khuôn mặt Hạ Vũ nháy mắt đỏ lựng như lửa đốt, vùng sau gáy cũng bắt đầu nóng ran. Cô bé cảm thấy bản thân lúc này giống hệt như một tội phạm bị lột trần đem đi bêu rếu trước bàn dân thiên hạ. Loay hoay một hồi, sờ mó khắp nơi vẫn không tìm thấy chỗ mở vòi nước. Trán và lòng bàn tay cô bé rịn ra một lớp mồ hôi mỏng, hai tay luống cuống sờ soạng khắp bồn sứ.

Tiếng càu nhàu hết đợt này đến đợt khác vang lên:

"Này bạn gì ơi, đã xong chưa vậy?"

Thịch ——

Trái tim bỗng dưng hẫng đi một nhịp. Sự xấu hổ tột cùng từ lòng bàn chân chạy dọc lên tận đỉnh đầu. Theo bản năng, Hạ Vũ lùi về sau một bước định nhường chỗ cho người khác.

Đúng lúc này, một giọng nam trầm ấm mang theo chút thờ ơ vang lên, không gian xung quanh bỗng chốc rơi vào tĩnh lặng.

"Xòe tay ra."