Chương 9

Thời điểm ấy, ông cụ Thẩm là một vị tướng cấp cao tại Quân khu Thủ đô, cha Thẩm cũng đang đảm nhiệm chức vụ trong quân đội, còn mẹ Thẩm là cán sự thuộc Đoàn Văn công Tổng cục Chính trị. Với xuất thân và địa vị như vậy, nhà họ Thẩm có thể xem là một gia đình cán bộ quân đội cấp cao điển hình, điều kiện sinh hoạt đương nhiên vượt xa phần lớn các gia đình bình thường thời bấy giờ.

Mặc dù khi Ôn Kiều chưa đầy hai tuổi, đất nước đã trải qua ba năm thiên tai nghiêm trọng, khiến đời sống của người dân gặp muôn vàn khó khăn, nhưng nhờ hệ thống cung ứng của quân đội vẫn duy trì tương đối ổn định, cuộc sống của nhà họ Thẩm không bị ảnh hưởng quá nhiều.

Mẹ Ôn làm việc trong một gia đình có điều kiện như vậy, thường xuyên gom thức ăn thừa mang về, thậm chí còn lén lút lấy cả thực phẩm trong nhà họ Thẩm đem ra ngoài, nhờ đó mà nuôi sống được cả một gia đình đông đúc.

Về sau, bà ta còn tìm đến nhà họ Thẩm, hết lời nài nỉ, mong họ giúp chồng mình tìm một công việc ổn định để có thêm nguồn thu nhập.

Mẹ Thẩm vốn là người có lòng tốt, thấy hoàn cảnh gia đình người giúp việc cũng không nỡ làm ngơ, bèn đứng ra giới thiệu cha Ôn vào làm công nhân thời vụ tại một lò mổ gia súc.

Nhờ vậy, cuộc sống nhà họ Ôn càng thêm dễ thở, ít nhất trong những năm tháng ấy, cả gia đình vẫn có thể duy trì mức sinh hoạt tương đối đầy đủ.

Phía trên nguyên chủ còn có ba người con trai lớn của nhà họ Ôn, mà trong một gia đình trọng nam khinh nữ như vậy, những thứ tốt đẹp đương nhiên chẳng bao giờ đến lượt cô được hưởng.

Số thịt cha Ôn mang từ lò mổ về gần như đều được dành cho ba người con trai, còn nguyên chủ chỉ có thể đứng nhìn, may mắn lắm mới được húp vài ngụm nước canh có chút vị thịt để lót dạ.

Dẫu sao, so với cuộc sống về sau, những ngày tháng ấy vẫn còn có thể xem là tương đối dễ chịu.

Biến cố thực sự xảy ra vào năm Ôn Kiều lên mười tuổi, khi cuộc sống vốn đã thiếu thốn tình thương của nguyên chủ bất ngờ rơi vào cảnh khốn khổ hơn trước rất nhiều.

Mùa hè năm ấy, chẳng biết vì nguyên nhân gì mà cha Ôn đột ngột xin nghỉ việc ở lò mổ, trong khi mẹ Ôn cũng vội vàng thôi làm người giúp việc cho nhà họ Thẩm.

Hai vợ chồng thu xếp mọi thứ một cách gấp gáp, sau đó đưa bốn đứa con trở về quê, bỏ lại cuộc sống đã quen thuộc nơi thành phố để chuyển đến một vùng nông thôn nghèo khó.

Không còn công việc ở thành phố, cha mẹ Ôn đành phải xuống đồng làm ruộng, dựa vào số công điểm kiếm được từ đội sản xuất để đổi lấy lương thực nuôi sống cả gia đình.

Suốt cả năm trời, số công điểm hai vợ chồng kiếm được ít ỏi đến mức đáng thương, nếu chỉ dựa vào phần lương thực được phân phối theo công điểm ấy, e rằng cả gia đình đã sớm phải chịu cảnh bữa đói bữa no.

Ấy vậy mà điều kỳ lạ là cuộc sống của nhà họ Ôn lại chẳng sa sút bao nhiêu, ít nhất những thành viên khác trong gia đình vẫn được ăn uống tương đối đầy đủ, hoàn toàn không giống một nhà đang phải vật lộn với cái đói.

Chỉ riêng nguyên chủ là ngoại lệ, bởi kể từ khi trở về nông thôn, cuộc sống của cô gần như biến thành những chuỗi ngày làm lụng cực nhọc không có điểm dừng.

Mỗi sáng, khi trời còn chưa sáng rõ, cô đã phải thức dậy nhóm bếp, chuẩn bị bữa ăn cho cả gia đình, sau đó hầu hạ mọi người ăn uống xong xuôi mới được vội vàng cầm cuốc đến đội sản xuất làm việc.

Mẹ Ôn nhận được công việc chăm sóc và cho lợn ăn ở đội sản xuất, nhưng bản thân bà ta chẳng hề muốn động tay, thế là thản nhiên đẩy toàn bộ phần việc ấy sang cho Ôn Kiều, mặc nhiên xem đó là trách nhiệm mà cô phải gánh vác.

Ban ngày, nguyên chủ phải lên núi cắt cỏ lợn, mang về băm nhỏ rồi nấu cám cho đàn lợn ăn, hết việc này đến việc khác nối tiếp nhau, gần như chẳng có lúc nào được nghỉ ngơi tử tế.

Đến khi trời tối mịt, kéo lê thân thể mệt mỏi trở về nhà, cô vẫn chưa thể ngồi xuống lấy hơi mà phải tiếp tục giặt giũ quần áo, nhóm bếp nấu cơm, quét dọn nhà cửa, đồng thời chăm sóc hai đứa em trai nhỏ trong nhà.

Mỗi ngày đều phải làm ngần ấy công việc, vậy mà đợi đến khi mọi người đã ăn uống no nê, yên tâm nghỉ ngơi, nguyên chủ vẫn còn một nhiệm vụ khác đang chờ đợi.

Đó là theo ông cụ Ôn lén lút lên núi hái thuốc vào lúc đêm khuya.

Ông cụ Ôn vốn là một thầy thuốc dân gian, tuy không có bao nhiêu kiến thức y học chuyên sâu nhưng vẫn biết nhận diện một số loại dược liệu và bào chế vài loại cao dán dùng cho những trường hợp va đập, bầm tím, chấn thương ngoài da thông thường.

Trùng hợp là gần thôn có một ngọn núi lớn, cây cối mọc um tùm, trong đó có không ít loại dược liệu hoang dã, nhưng số người dân trong thôn biết nhận diện và phân biệt chúng lại chẳng có bao nhiêu.

Theo quy định lúc bấy giờ, tài nguyên và sản vật trên núi đều thuộc sở hữu tập thể, người dân không được tự ý thu hái rồi mang đi bán để kiếm lợi riêng.