Chương 1: Phủ Huyện Nhỏ

Nắng cuối thu trải trên sân gạch một lớp vàng mỏng.

Tần Minh ngồi xổm bên bậc thềm, tay cầm que cỏ may, khẽ chọc vào con kiến đang tha hạt cơm khô. Con kiến loay hoay mấy lần, bỏ hạt cơm lại, chạy biến vào khe gạch. Nàng bật cười, tiếng cười trong veo như tiếng chuông gió mùa hạ.

"Nhàn quá hả?"

Giọng nói trầm ấm vang lên từ phía sau. Tần Hòe bước ra từ thư phòng, tay cầm hai quân cờ bằng ngà, mặt còn đang cau có vì mải xem sổ ghi chép của cha. Hắn đã hai mươi hai tuổi, vai rộng, dáng cao, mặc áo vải thô vì ở nhà không cần giữ lễ. Chỉ có cái cách hắn cầm quân cờ — nhẹ nhàng, trân trọng — mới thấy được con người thực sự của một kẻ từng cầm kiếm ngoài biên ải.

"Ca ca." Tần Minh đứng dậy, phủi tay lên vạt áo. "Huynh tính ra sân hả?"

"Ra đây chơi với muội một ván." Hắn giơ hai quân cờ lên. "Muội thua thì đừng có khóc nhè đấy."

"Huynh mới khóc nhè." Nàng cong môi, nhưng mắt đã sáng lên. "Lần trước ai thua năm ván liền mà còn đòi gỡ?"

"Tại muội may thôi."

Nàng leo lên ghế đá dưới gốc cây hồng trước sân, xắn tay áo lên, bày thế trận. Tần Hòe ngồi đối diện, nhìn em gái với ánh mắt vừa yêu vừa lo.

Bàn cờ bằng đá xanh đã cũ, mặt bàn mòn đi vì bao nhiêu năm mưa nắng. Những đường kẻ mờ dần, chỉ còn là vết tích của những ván cờ ngày trước — khi Tần Minh còn nhỏ xíu, phải đứng trên ghế mới với tới bàn, còn Tần Hòe thì cố tình thua để em gái vui.

Hôm nay, hắn không thua.

"Chiếu tướng." Hắn đặt quân Pháo xuống, mặt tỉnh bơ. "Muội chết rồi."

Tần Minh cắn môi, nhìn bàn cờ. Mắt nàng chăm chú, lông mày hơi nhíu lại. Nàng giơ tay định đẩy quân Xe lên, rồi lại rụt về. Một lúc sau, nàng thở dài, ngửa người ra ghế.

"Thua rồi."

"Đã bảo mà." Tần Hòe cười, đưa tay xoa đầu nàng. "Muội còn non lắm."

"Tại huynh không cho muội nghĩ lâu."

"Ở đời, ai cho muội thời gian nghĩ?"

Câu nói buột ra tự nhiên, nhưng vừa dứt lời, nụ cười trên môi Tần Hòe vụt tắt. Hắn nhìn em gái — mười bốn tuổi, tóc đen buông dài, khuôn mặt còn bầu bĩnh, đôi mắt trong veo như nước suối đầu nguồn. Cái nhìn của hắn thoáng chút gì đó xa xăm, như đang nhìn thấy một điều gì mà nàng chưa thể thấy.

"Ca ca?" Tần Minh nghiêng đầu. "Sao thế?"

"Không có gì." Hắn cúi xuống, xếp lại quân cờ. "Chơi lại một ván nữa không?"

"Chơi thì chơi, nhưng lần này huynh phải cho muội ba nước đi trước."

"Được."

Trong nhà, mẹ nàng đang vo gạo ngoài bếp. Tiếng nước chảy róc rách, tiếng nồi niêu xoong chảo va vào nhau, mùi khói bếp bay ra thơm lừng. Cha nàng ngồi trong thư phòng, mắt dán vào sổ sách, nhưng thỉnh thoảng lại ngước lên nhìn ra sân, nhìn hai đứa con đang chơi cờ dưới gốc cây hồng.

Phủ huyện nhỏ của Tần đại nhân nằm ở huyện Thanh Thủy, một huyện nghèo phía nam kinh thành. Nhà cửa không rộng, tường vôi đã bạc màu, mái ngói rêu phong. Trong sân có một cây hồng già, thân cây xù xì, cành lá xòe rộng che mát cả một góc. Dưới gốc cây là bộ bàn ghế đá — nơi Tần Minh lớn lên, nơi nàng học chữ, học cờ, học đọc sách, và cũng là nơi nàng ngồi mơ mộng hàng giờ.

Gia đình họ Tần không giàu. Cha nàng làm quan huyện đã mười lăm năm, lương bổng chỉ đủ ăn, không dư giả gì. Mẹ nàng tự tay may vá, tự tay nấu ăn, không có nổi một người hầu riêng. Chỉ có một lão bộc già tên A Phúc, làm đủ việc từ quét sân đến gánh nước, và một thị nữ tên Mai Hương, mười sáu tuổi, con gái của người hàng xóm, qua giúp việc lặt vặt.

Nhưng Tần Minh chưa bao giờ thấy mình thiếu thốn. Nàng có cha mẹ yêu thương, có ca ca chiều chuộng, có cả một vườn hoa cát cánh mẹ trồng ở góc sân — những bông hoa tím biếc, mong manh, nở vào mùa thu.

Hoa cát cánh là thứ nàng thích nhất.

"Hoa này tên là gì hả mẹ?" — Nàng từng hỏi, khi mới lên năm.

"Hoa cát cánh." Mẹ nàng ngồi xổm bên luống hoa, tay vun đất. "Còn gọi là hoa chuông, vì nó giống cái chuông nhỏ."

"Sao nó đẹp thế?"

"Vì nó mong manh." Mẹ nàng nhìn nàng, mỉm cười. "Những thứ đẹp nhất thường là những thứ mong manh nhất, con ạ."

Hồi ấy Tần Minh không hiểu. Nhưng nàng nhớ mãi câu nói đó.

---

Buổi chiều hôm ấy, cha nàng gọi nàng vào thư phòng.

Thư phòng của Tần đại nhân nhỏ hẹp, ba mặt đều là giá sách, mỗi giá đều chất đầy sách vở và công văn. Trên tường treo một bức tranh thủy mặc vẽ núi non, cạnh đó là cây kiếm cũ của ông — di vật từ thời còn trẻ, khi ông chưa thi đỗ, chưa làm quan, chưa lập gia đình. Ngày ấy ông từng mơ làm tướng quân, từng mơ cưỡi ngựa ra biên ải. Nhưng rồi ông thi đỗ, được bổ làm quan huyện, và thanh kiếm treo trên tường từ đó đến nay chưa từng rút khỏi vỏ.

"Ngồi đi." Cha nàng chỉ vào chiếc ghế bên cạnh.

Tần Minh ngồi xuống, hai tay đặt trên đầu gối, ngoan ngoãn như một học trò. Cha nàng ít khi gọi nàng vào thư phòng riêng — chỉ khi có chuyện quan trọng. Lần cuối cùng là khi nàng mười tuổi, ông nói với nàng về chuyện học hành, về việc con gái cũng phải biết chữ, biết tính toán, biết đọc sách.

Hôm nay, mặt ông có vẻ mệt mỏi.

"Thưa cha?" Tần Minh ngước lên.

"Triều đình có lệnh." Ông nói chậm rãi, từng chữ như nặng trĩu. "Các quan lại từ tam phẩm trở xuống, ai có con gái từ mười bốn đến mười tám tuổi, đều phải đưa vào danh sách tiến cung."

Tim Tần Minh như ngừng đập.

"Tiến... cung ạ?"

"Ừ." Cha nàng gật đầu, mắt vẫn không rời khỏi ô cửa. "Đây là lệnh của Hoàng thượng. Mở rộng hậu cung, tuyển chọn phi tần mới."

"Con..." Nàng nuốt nước bọt. "Con phải vào cung ạ?"

"Chưa chắc." Cha nàng quay lại nhìn nàng, ánh mắt vừa thương vừa bất lực. "Danh sách đã gửi lên bộ Lễ rồi. Còn phải chờ xem có được chọn hay không. Nhưng..."

Ông không nói hết câu. Nhưng Tần Minh hiểu: nếu được chọn, nàng sẽ vào cung. Sẽ rời khỏi phủ huyện nhỏ này. Sẽ không còn được chơi cờ với ca ca, không còn được ngắm hoa cát cánh, không còn được nghe mẹ gọi mỗi sáng.

"Con sợ lắm phải không?" Cha nàng hỏi, giọng dịu dàng.

Tần Minh không trả lời. Nàng chỉ cúi đầu, mắt nhìn xuống sàn gạch hoa, nơi những vết nứt đan chéo như mạng nhện. Nàng chợt thấy mình cũng mong manh như những bông hoa cát cánh ngoài vườn — chỉ cần một cơn gió mạnh là có thể gãy, có thể rụng, có thể tan biến.

"Cha xin lỗi." Cha nàng bỗng nói. "Cha không thể làm gì được."

Tần Minh ngước lên, thấy mắt cha đỏ hoe. Ông là người ít khi để lộ cảm xúc, nhưng hôm nay, ông già đi trông thấy. Những nếp nhăn trên trán hằn sâu, mái tóc đã điểm bạc nhiều hơn nàng nhớ.

"Cha đừng nói thế." Nàng nắm tay ông. "Nếu con phải đi, thì con đi. Con không sợ."

Nàng nói dối. Nhưng nàng biết, nếu nàng sợ, cha sẽ càng đau lòng hơn.

---

Tin về việc tiến cung lan ra khắp phủ huyện trong vòng vài ngày.

Mẹ nàng khóc suốt ba đêm. Bà khóc trong bếp, khóc trong vườn, khóc trên giường khi tưởng Tần Minh đã ngủ. Nhưng Tần Minh không ngủ — nàng nằm im, nghe tiếng nấc nghẹn của mẹ vọng qua vách gỗ mỏng, và nàng cắn chặt môi để khỏi bật khóc theo.

Tần Hòe thì khác. Hắn không khóc, nhưng hắn nói ít hơn, cười ít hơn. Hắn ngồi dưới gốc cây hồng hàng giờ, tay xoay quân cờ, mắt nhìn xa xăm. Có lần Tần Minh thấy hắn lấy thanh kiếm cũ của cha ra lau — thanh kiếm treo trên tường thư phòng suốt mười mấy năm — và hắn nhìn nó với ánh mắt lạ thường.

"Ca ca đang nghĩ gì?" Nàng hỏi, ngồi xuống bên cạnh.

"Muội biết không." Hắn nói, không nhìn nàng. "Ngày xưa, cha từng muốn dạy ta kiếm pháp. Nhưng ta không thích. Ta thích đọc sách, thích làm thơ, thích chơi cờ."

"Huynh kể rồi."

"Ừ, ta kể rồi." Hắn cười buồn. "Nhưng bây giờ ta mới thấy, giá như ngày đó ta học kiếm. Để hôm nay, ta có thể làm gì đó."

"Có thể làm gì chứ?" Tần Minh hỏi, giọng nhẹ như gió.

Tần Hòe im lặng hồi lâu. Rồi hắn đặt thanh kiếm xuống, quay sang nhìn em gái. Ánh mắt hắn sâu hoắm, như chứa cả một bầu trời đầy sao.

"Không biết." Hắn nói. "Nhưng ít nhất ta có thể thử."

Nàng không hiểu hắn muốn nói gì. Nhưng nàng thấy lòng ấm áp — vì biết rằng dù chuyện gì xảy ra, ca ca vẫn sẽ ở bên nàng, bằng cách này hay cách khác.

---

Mười ngày sau, chiếu chỉ đến.

Đó là một buổi sáng mùa thu, trời trong xanh, nắng vàng rực rỡ. Lá hồng bắt đầu chuyển màu đỏ, lấp lánh dưới ánh mặt trời như những mảnh hổ phách. Hoa cát cánh nở rộ trong vườn, tím biếc cả một góc sân.

Tần Minh đang tưới hoa thì nghe tiếng vó nghe từ xa. Nàng ngước lên, thấy ba con ngựa phi nước đại trên con đường đất dẫn vào huyện. Người cưỡi ngựa mặc áo vàng, đội mũ cánh chuồn — đó là hoàng quan, người của triều đình.

Tim nàng bắt đầu đập nhanh.

"Nội thị Lý Văn Hòa, phụng mệnh Hoàng thượng, truyền chỉ cho Tần đại nhân!"

Giọng thái giám the thé, vang vọng khắp phủ huyện. Cha nàng vội vàng ra đón, quỳ xuống sân. Mẹ nàng chạy ra sau, mặt tái mét. Tần Hòe đứng ở bậc thềm, tay nắm chặt đến trắng bệch.

Tần Minh quỳ xuống bên cạnh cha, hai tay run run.

"Hoàng thượng chiếu: Con gái Tần đại nhân — Tần Minh — dung mạo đoan chính, phẩm hạnh tốt, được tuyển vào hậu cung. Ngày rằm tháng mười, phải có mặt tại kinh thành, nhập cung theo lệ."

Mỗi chữ như một nhát búa đập vào ngực Tần Minh.

Nàng nghe tiếng mẹ khóc — tiếng khóc kìm nén, nhưng vỡ ra từ tận đáy lòng. Nàng nghe tiếng cha dập đầu tạ ơn — giọng ông run run, khàn đặc. Nàng nghe tiếng ca ca nghiến răng — một âm thanh nhỏ, nhưng sắc như lưỡi dao.

"Nhận chỉ!"

Cha nàng đứng dậy, hai tay run run nhận lấy cuộn lụa vàng từ tay thái giám. Cuộn lụa nhẹ, nhưng nặng như nghìn cân.

Thái giám nhìn Tần Minh, mỉm cười — một nụ cười khách sáo, lạnh lẽo.

"Tần cô nương, chúc mừng cô nương. Đây là phúc lớn của gia đình họ Tần."

Tần Minh không nói được gì. Nàng chỉ cúi đầu, mắt nhìn xuống nền gạch lạnh, nơi những giọt nước mắt của mẹ nàng đang thấm dần vào kẽ đá.

---

Những ngày sau đó trôi qua trong mờ mịt.

Mẹ nàng gấp rút may quần áo mới cho nàng — những bộ y phục đẹp nhất, bằng lụa tốt nhất mà gia đình có thể mua. Bà may từ sáng đến tối, tay không ngừng đưa kim, mắt đỏ hoe vì thiếu ngủ và nước mắt.

"Con vào cung rồi, nhớ ăn uống đầy đủ." Bà nói, tay vẫn miệt mài. "Ở trong đó không như ở nhà, phải biết giữ gìn sức khỏe."

"Dạ."

"Gặp ai cũng phải lễ phép, đừng tỏ ra kiêu ngạo. Các phi tần khác đều là con nhà quan lớn, mình không bằng họ, phải biết nhường nhịn."

"Dạ."

"Nhưng cũng đừng để người ta ức hiếp quá. Có gì không phải, thì tìm Hoàng hậu nương nương mà kêu."

"Dạ."

Mẹ nàng nói, nói, nói — như thể mỗi câu nói là một lá bùa hộ mệnh, như thể chỉ cần nói đủ nhiều, nàng sẽ an toàn. Tần Minh ngồi bên cạnh, lặng lẽ nghe, lặng lẽ gật đầu. Nàng không dám nói nhiều, vì sợ nếu mở miệng, nàng sẽ òa khóc.

Tần Hòe thì đi đâu suốt mấy ngày. Hắn nói với cha là đi thăm bạn cũ, nhưng Tần Minh biết hắn không đi đâu xa — hắn chỉ ở ngoài vườn, một mình, nhìn những bông hoa cát cánh đang dần tàn.

Ngày cuối cùng, hắn vào phòng nàng, tay cầm một chiếc hộp nhỏ.

"Cái này cho muội."

Tần Minh mở hộp ra. Trong đó là một chiếc lược bằng gỗ trầm hương, chạm khắc tinh xảo hình hoa cát cánh. Mùi hương thoang thoảng, dịu nhẹ, như mùi của những buổi chiều thu trên phủ huyện.

"Đẹp quá." Nàng nói, mắt cay cay.

"Ta nhờ người bạn ở kinh thành mua." Tần Hòe nói, giọng khàn. "Nghe nói gỗ trầm hương có thể xua đuổi tà khí, giúp tinh thần an ổn. Muội mang theo, khi nhớ nhà thì lấy ra ngắm."

"Ca ca..."

"Đừng khóc." Hắn cười, nhưng mắt cũng đỏ. "Muội vào cung rồi, phải mạnh mẽ lên. Đừng để ai bắt nạt. Có chuyện gì thì viết thư về, ta sẽ tìm cách."

"Ở trong cung, làm sao viết thư được?"

"Ta sẽ tìm cách." Hắn nhắc lại, giọng kiên định. "Muội chỉ cần nhớ: dù có chuyện gì, ca ca vẫn ở đây. Mãi mãi."

Tần Minh ôm chặt chiếc lược vào lòng. Nàng không khóc — nàng đã hứa với mình sẽ không khóc trước mặt ca ca. Nhưng nước mắt cứ trào ra, không thể ngăn lại.

---

Đêm cuối cùng ở nhà, Tần Minh không ngủ được.

Nàng nằm trên giường, nghe tiếng gió thổi qua khe cửa, tiếng lá hồng xào xạc ngoài sân, tiếng dế kêu rả rích trong vườn. Tất cả những âm thanh quen thuộc, mà đêm nay sao lạ quá — như thể chúng đã thuộc về một thế giới khác, một cuộc đời khác, một Tần Minh khác.

Nàng nhìn lên trần nhà bằng gỗ, nơi có một vết nứt chạy dài từ góc tường ra giữa phòng. Vết nứt ấy đã có từ khi nàng còn nhỏ, và nàng đã từng hỏi mẹ tại sao không sửa. Mẹ nàng nói: "Nhà cũ rồi, sửa mãi cũng không hết. Cứ để nó thế, cũng có cái đẹp của nó."

Đẹp ở chỗ nào? Tần Minh tự hỏi. Nhưng rồi nàng hiểu: cái đẹp của một vết nứt là nó kể một câu chuyện. Câu chuyện về thời gian, về những ngày tháng đã qua, về những gì đã từng là.

Nàng chợt nghĩ: sau này, trong cung, liệu có ai nhìn nàng và thấy câu chuyện của nàng không? Hay họ chỉ thấy một phi tần khác, một khuôn mặt khác trong biển người vô danh?

Nàng không biết. Và nàng sợ.

---

Sáng hôm sau, trời vẫn xanh, nắng vẫn vàng, hoa cát cánh vẫn nở tím một góc vườn.

Nhưng mọi thứ đã khác.

Kiệu hoa — chiếc kiệu do triều đình gửi đến — đỗ trước cổng phủ huyện. Kiệu sơn son thếp vàng, màn che bằng lụa đỏ, xa hoa đến lạ lùng giữa khung cảnh khiêm tốn của phủ huyện. Bốn người khiêng kiệu mặc áo vàng, đứng nghiêm trang hai bên.

Tần Minh mặc bộ y phục mới mẹ may — áo lụa màu xanh nhạt, thêu hoa cát cánh tím ở tay áo và cổ áo. Tóc nàng được mẹ chải gọn gàng, búi cao, cài một chiếc trâm bạc đơn giản — vật kỷ niệm của bà từ thời con gái.

Nàng đẹp. Nhưng nàng không vui.

Cha nàng đứng ở bậc thềm, tay run run, không nói được lời nào. Mẹ nàng ôm nàng lần cuối, nước mắt ướt đẫm vai áo. Tần Hòe đứng cách đó một khoảng, tay nắm chặt thanh kiếm cũ của cha — hắn đã đeo nó bên mình suốt từ đêm qua.

"Lên kiệu thôi, cô nương." Thái giám Lý Văn Hòa nhẹ nhàng nhắc.

Tần Minh quay lại, nhìn phủ huyện lần cuối.

Ngôi nhà nhỏ với bức tường vôi bạc màu, mái ngói rêu phong, cây hồng già xòe cành lá che mát cả sân. Góc vườn nơi hoa cát cánh đang nở. Bộ bàn ghế đá dưới gốc cây — nơi nàng đã chơi cờ, đọc sách, mơ mộng suốt mười bốn năm trời.

Tất cả đều ở lại.

Nàng bước lên kiệu, ngồi xuống. Màn lụa đỏ buông xuống, che khuất tầm nhìn. Nàng nghe tiếng mẹ khóc, tiếng cha nói nghẹn ngào, tiếng ca ca gọi với theo:

"Tiểu Quất Nhi! Nhớ viết thư về!"

Tiểu Quất Nhi — biệt danh hắn đặt cho nàng từ nhỏ, vì nàng thích ăn quất, vì nàng có đôi mắt tròn như hai quả quất chín. Chỉ có gia đình mới gọi nàng như thế. Sau này, trong cung, sẽ không ai biết đến cái tên ấy.

Kiệu nhấc lên, bắt đầu di chuyển.

Tần Minh vén màn lụa, ngoảnh đầu nhìn lại. Phủ huyện nhỏ dần xa, mờ dần trong nắng sớm. Nàng thấy bóng dáng cha mẹ và ca ca đứng trước cổng, nhỏ dần, nhỏ dần, cho đến khi chỉ còn là ba chấm đen mờ ảo.

Nàng không khóc. Nàng đã hứa sẽ không khóc.

Nhưng khi kiệu đi qua khúc quanh, khuất hẳn phủ huyện sau lũy tre xa, nàng mới để nước mắt trào ra — lặng lẽ, âm thầm, như những giọt sương đêm trên lá cát cánh, chỉ biết rơi xuống khi không ai nhìn thấy.

Trong lòng nàng, một nỗi sợ vô hình đang lớn dần.

Nàng không biết hoàng cung như thế nào. Nàng không biết Hoàng đế ra sao. Nàng không biết mình sẽ sống hay chết, sẽ vui hay buồn, sẽ được yêu thương hay bị vùi dập.

Nàng chỉ biết một điều: cuộc đời cũ đã kết thúc. Và cuộc đời mới — dù thế nào — cũng sẽ không bao giờ giống như những ngày tháng bình yên dưới gốc cây hồng già.

Nàng vuốt ve chiếc lược trầm hương trong tay, ngửi mùi hương quen thuộc, và nhắm mắt lại.

Gió thu thổi qua, mang theo mùi hoa cát cánh từ xa vọng về.

Phủ huyện nhỏ — nơi nàng đã từng là Tần Minh — đã ở lại phía sau, mãi mãi không thể quay lại.