Chương 20: Mọi Người Vây Xem! Bài Thi Thần Sầu Này Bới Không Ra Lỗi!

"Bắt đầu."

Tiếng của Tô Đại Cường vừa dứt, Tô Miên liền cầm cây bút máy lên. Cô đọc lướt qua toàn bộ đề bài một lượt trước, không hề vội vàng hạ bút viết ngay vào giấy làm bài.

Đề bài yêu cầu cô căn cứ vào một sự cố sai sót trong việc tiếp nhận đăng ký hồ sơ để viết một bản tường trình tình hình hoàn chỉnh. Vừa phải trình bày rõ ràng diễn biến sự việc, lại vừa phải đề xuất phương án xử lý thỏa đáng cho các khâu tiếp theo.

Đề bài này rõ ràng là do Tô Đại Cường bộc phát nghĩ ra ngay tại chỗ, đến cả địa điểm đăng ký và số lượng hồ sơ trong đề cũng được nêu ra hết sức cụ thể chi tiết.

Tô Miên ngước mắt nhìn bố mình một cái.

Tô Đại Cường khoanh hai tay ngồi ở phía đối diện, vẻ mặt vô cùng nghiêm nghị: "Nhìn bố làm gì? Kỳ thi chính thức sẽ chẳng có ai đọc đề thay con đâu."

"Bố ơi, con chỉ muốn xác nhận một chút xem đề này có đúng là bố vừa mới nghĩ ra hay không thôi mà."

"Bớt nói chuyện lại, đang bấm giờ đấy."

Tô Miên cong khóe mắt mỉm cười, cúi đầu vạch sẵn vài dòng dàn ý ra giấy nháp: diễn biến sự việc, biện pháp xử lý tại hiện trường, nguyên nhân phát sinh vấn đề, đề xuất phương án giải quyết. Bốn phần nội dung nhanh chóng được sắp xếp đâu ra đấy rành mạch.

Cô không hề chép rập khuôn những gì vừa xảy ra ở bàn đăng ký ban sáng vào bài thi, càng không mượn đề bài để công kích ai, chỉ căn cứ thuần túy theo các dữ kiện đề bài đưa ra để sắp xếp trình tự trước sau cho hợp lý.

Trước tiên viết rõ hồ sơ bị phát hiện thiếu hụt vào thời điểm nào, tiếp đó trình bày việc kiểm đếm tại hiện trường được tiến hành ra sao, sau đó nêu rõ vị trí tìm thấy hồ sơ thất lạc, cuối cùng đề xuất việc đối chiếu lại toàn bộ sổ sách tiếp nhận.

Tới phần đề xuất phương án xử lý, ngòi bút của cô khẽ khựng lại một thoáng.

Nếu chỉ chăm chăm truy cứu xem ai là người mắc lỗi thì bản tường trình vẫn chưa thực sự hoàn chỉnh. Khâu đăng ký tuyển dụng thực sự cần bổ sung chính là quy trình giao nhận hồ sơ và thủ tục kiểm đếm rõ ràng.

Tô Miên hạ bút viết tiếp, đề xuất sau này khi tiếp nhận hồ sơ phải đăng ký đối chiếu trực tiếp trước mặt thí sinh, khâu nhận đơn và nộp đơn phải ký tên xác nhận độc lập, sau khi kết thúc đợt đăng ký của từng vị trí công tác phải có người chuyên trách kiểm tra đối chiếu lại toàn bộ số lượng.

Nếu lại xảy ra trường hợp thất lạc hồ sơ, bước đầu tiên phải bảo vệ hiện trường, ghi nhận danh sách những người có mặt cùng vị trí phát hiện đồ vật, sau đó mới bàn giao lại cho bộ phận chức năng tiến hành thẩm tra.

Toàn bộ bản tường trình không hề có lấy một câu chỉ trích gay gắt, càng không chen lẫn chút thành kiến cá nhân nào của cô đối với Lý Kiều Kiều. Đề bài hỏi cách giải quyết ra sao, cô liền chỉ viết những phương án thực tế có thể áp dụng ngay lên mặt giấy.

Chiếc đồng hồ cũ được đặt ngay ngắn ở chính giữa chiếc bàn dài, kim giây nhích từng nấc từng nấc về phía trước, hiếm hoi lắm mới giữ được im lặng suốt một hồi lâu.

Mãi cho tới khi Tô Miên viết xong dòng chữ cuối cùng, nó mới hạ giọng lẩm bẩm xỏ xiên:

[Chữ viết đẹp thật đấy. Chủ nhân đừng có giả vờ nữa, vừa nãy anh đã lén nhìn cô ấy ba lần rồi, nhìn thêm lần nữa là bị bố vợ tương lai bắt quả tang đấy.]

Chu Nghiên Xuyên đứng ở đầu bên kia của chiếc bàn dài, đang quan sát tình hình làm bài của các thí sinh khác, vẻ mặt không hề có nửa phần biến đổi.

Khoảnh khắc Tô Miên ngẩng đầu lên, vừa vặn bắt gặp anh thu hồi ánh mắt trở về.

Tô Đại Cường thu hết hành động của hai người vào tầm mắt, ngón tay gõ nhẹ lên mép bàn hai cái nhắc nhở: "Làm xong thì lo mà kiểm tra lại, đừng có nhìn ngó lung tung."

"Con biết rồi, bố ạ."

Tô Miên kiểm tra lại từ xưng hô, phần chính văn cho tới phần ký tên và ngày tháng, lại gạch bỏ một chỗ diễn đạt bị lặp từ, thay bằng một cách diễn đạt súc tích cô đọng hơn.

Thời gian vẫn còn lại bảy phút, cô không hề nộp bài trước mà dựa theo thói quen của kỳ thi chính thức, kiểm tra lại toàn bộ dấu câu cùng những chữ dễ viết sai chính tả thêm một lượt.

Chiếc đồng hồ treo tường vừa nhích tới thời gian quy định, Tô Đại Cường liền dứt khoát giơ tay:

"Dừng bút."

Tô Miên đặt cây bút máy xuống, đẩy bài thi ra giữa bàn. Tô Đại Cường cầm lấy tờ giấy, đọc chăm chú từ dòng đầu tiên cho tới dòng cuối cùng, trên mặt trước sau không lộ ra chút biểu cảm nào.

Ông kiểm tra định dạng trước, sau đó đối chiếu diễn biến sự việc với đề bài. Khi đọc tới phần đề xuất phương án xử lý ở cuối bài, hai đầu lông mày của ông rốt cuộc cũng dần dần giãn ra đôi chút.

Tô Miên chống tay lên mép bàn hỏi: "Đạt chuẩn chưa bố?"

Tô Đại Cường không khen ngợi con gái, chỉ vuốt phẳng tờ bài thi đặt trở lại mặt bàn: "Bố bảo đạt chuẩn không tính, người ra đề không thể vừa ra đề lại vừa kiêm luôn việc chấm điểm được."

Ông dứt lời liền quay sang nhìn Chu Nghiên Xuyên, đưa tờ bài thi sang:

"Cậu cứ chiếu theo tiêu chuẩn kỳ thi chính thức mà chấm. Chỗ nào đáng trừ điểm thì cứ trừ, đừng có thấy con bé nhìn chằm chằm vào cậu mà ngại ngùng không dám bắt lỗi đấy."

Chu Nghiên Xuyên đón lấy tờ bài thi, cúi đầu chăm chú đọc từng chữ một.

Tô Miên quả nhiên vẫn đứng bên cạnh nhìn anh chằm chằm, ánh mắt không hề dời đi nửa tấc. Khi Chu Nghiên Xuyên lật sang trang thứ hai, vành tai anh đã bắt đầu ửng đỏ lên một chút.

[Đừng căng thẳng, nhìn chữ cho rõ vào. Con dâu tương lai dù có đẹp đến đâu, anh cũng không được nhìn chữ 'xác minh' thành 'phê chuẩn' đâu đấy.]

Khóe miệng Tô Miên khẽ mím lại nén cười.

Chu Nghiên Xuyên chẳng thể nghe thấy tiếng chiếc đồng hồ, việc kiểm tra bài vẫn hết sức nghiêm túc và kỹ lưỡng. Anh không vội vàng đưa ra nhận xét chung chung, mà cầm bút khoanh tròn hai chỗ dùng từ trong phần chính văn trước.

Chỗ thứ nhất là "kịp thời tiến hành xử lý", ý tứ không sai nhưng lại chưa đủ cụ thể rõ ràng. Chỗ thứ hai là "tránh để tình trạng tương tự tái diễn", đặt trong phần đề xuất phương án thì nghe có vẻ hơi sáo rỗng.

"Chỗ này có thể sửa thành 'lập tức lập biên bản ghi nhận và báo cáo lên cấp trên thẩm tra'." Chu Nghiên Xuyên chỉ ngón tay vào chỗ thứ nhất, sau đó dịch tờ giấy xuống dưới một chút: "Câu cuối cùng nêu rõ người chịu trách nhiệm kiểm tra đối chiếu thì sẽ chuẩn xác hơn nhiều."

Tô Miên cúi đầu nhìn lướt qua: "Hai chỗ này nếu thi thật thì bị trừ bao nhiêu điểm ạ?"

"Chiếu theo tiêu chuẩn chính thức, mỗi chỗ trừ một điểm. Định dạng hoàn chỉnh, diễn biến sự việc rõ ràng, đề xuất phương án có tính khả thi cao, tổng thể đạt chuẩn."

Anh không khen ngợi thêm lấy nửa lời, cũng không vì Tô Miên trước sau vẫn nhìn mình chằm chằm mà thu lại hai vòng tròn đỏ vừa khoanh.

Tô Đại Cường đứng bên cạnh chứng kiến toàn bộ quá trình, khẽ gật đầu một cái. Thằng nhãi này đối với Miên Miên quả thực không hề nương tay châm chước.

Một cô gái đăng ký dự thi vị trí nhân viên lưu trữ cầm bài làm của mình bước tới, vẻ mặt có phần ngập ngừng e ngại: "Chu phó khoa ơi, tôi cũng làm câu hỏi này, anh có thể xem giúp tôi một chút được không ạ?"

Những thí sinh khác nghe thấy vậy cũng lục tục cầm bài làm của mình bước tới. Trước chiếc bàn dài nhanh chóng có sáu bảy người vây quanh, đến cả hai nam thanh niên đăng ký vị trí cán sự tuyên truyền cũng ghé sát lại gần lắng nghe.

Chiếc đồng hồ cũ tức thì tỏ vẻ bất mãn tột cùng:

[Sao đều bu lại đây thế này? Đây là thời gian chủ nhân sắp xếp kiểm tra bài cho con dâu tương lai cơ mà, mấy người tự mình không biết xem tài liệu ôn tập à?]

[Đặc biệt là cái người đứng bên trái kia kìa, đứng sát quá rồi đấy, chắn hết tầm mắt chủ nhân nhìn cô ấy rồi.]

Tô Miên cúi đầu thu dọn giấy nháp, vờ như điếc không nghe thấy gì.

Chu Nghiên Xuyên thì vẫn giữ nguyên phong thái công sự công biện lạnh lùng. Anh phân loại các bài thi theo từng lỗi sai cụ thể, giảng giải từ định dạng văn bản cho tới cách chắt lọc các tình tiết trong diễn biến sự việc.

"Bản tường trình sự việc không phải là chép nguyên xi từng câu từng chữ ở hiện trường vào. Những tranh cãi vụn vặt không liên quan tới kết quả thì có thể lược bỏ, còn thời gian, địa điểm, quá trình phát hiện và kết quả xử lý thì bắt buộc phải giữ lại đầy đủ."

Anh vừa nói vừa cầm một bài thi khác lên, chỉ ra lỗi sai đem nhận định chủ quan của cá nhân viết thành sự thật khách quan:

"Khi chưa có kết luận thẩm tra chính thức thì tuyệt đối không được tự ý quy chụp trách nhiệm cho ai. Chỉ được phép viết tại hiện trường phát hiện những gì, ai đưa ra ý kiến gì, phần tiếp theo bàn giao lại cho bộ phận nào tiến hành điều tra."

Cô gái nọ vội vàng lấy sổ tay ghi chép cẩn thận, mấy người bên cạnh cũng răm rắp sửa lại bài làm của chính mình.

Tô Miên đứng ở vòng ngoài của đám đông, chăm chú nhìn Chu Nghiên Xuyên kiên nhẫn giảng giải từng bài một. Khi bắt lỗi cô anh không hề nương tay, mà khi chỉ bảo cho người khác anh cũng tận tình tỉ mỉ hệt như vậy.

Có người viết tốt, anh liền nói rõ ràng tốt ở điểm nào. Có người định dạng chưa đúng, anh cũng chỉ ra lỗi sai để họ sửa, tuyệt đối không lấy bài làm của Tô Miên ra để đè bẹp hay chê bai người khác.

[Chủ nhân ơi, anh mà cứ giảng bài kiểu này thì trời tối mất thôi. Cô ấy từ chiều đến giờ còn chưa ăn gì đâu đấy, anh lo mà hỏi xem người ta có đói bụng không kìa.]

Chiếc đồng hồ cũ càu nhàu suốt nửa ngày trời, thế nhưng bài giảng của Chu Nghiên Xuyên trước sau không hề bớt đi lấy một câu.

Cuối cùng, anh đem toàn bộ những lỗi sai phổ biến mà mọi người cùng mắc phải viết gọn gàng lên một tờ giấy trắng, đặt ngay cạnh tập tài liệu ôn tập công khai để những ai tới sau đều có thể tiện xem lại.

Tô Đại Cường từ đầu tới cuối không hề lên tiếng, chỉ chắp tay đứng ở phía sau quan sát. Ban đầu ông còn canh cánh lo sợ Chu Nghiên Xuyên mượn cớ kiểm tra bài để tiếp cận con gái rượu nhà mình, thế nhưng lúc này mười mấy con người vây quanh chiếc bàn dài, chẳng có bất kỳ ai nhận được sự đối đãi đặc biệt nào cả.

Đến cả bài thi của Tô Miên cũng được đặt công khai chung với bài của mọi người trên mặt bàn, hai vòng tròn khoanh đỏ rõ mồn một, chẳng hề giấu giếm nửa phân.

Sau khi phần chữa bài kết thúc, các thí sinh lần lượt cầm lại bài làm của mình. Tô Miên cũng cất bản tường trình sự việc vào túi vải, chuẩn bị cùng Tô Đại Cường đi về nhà.

Thế nhưng Tô Đại Cường lại bảo cô sang phòng đọc sách trả lại tài liệu ôn tập trước, còn gọi đồng chí cán sự công đoàn đi cùng cô để đối chiếu sổ mượn trả.

Tô Miên liếc nhìn bố mình một cái, không thèm bóc mẽ toan tính của ông, liền ôm tập tài liệu xoay người bước ra khỏi phòng tự học.

Chu Nghiên Xuyên vừa thu dọn xong mớ giấy làm bài còn thừa trên bàn thì Tô Đại Cường đã giơ tay khép hờ nửa cánh cửa phòng lại, vừa vặn chắn ngang tầm nhìn từ bên ngoài nhìn vào.

Chiếc đồng hồ cũ trong tích tắc căng thẳng cực độ:

[Sao cửa lại đóng rồi? Bố vợ tương lai không phải định thẩm vấn chủ nhân đấy chứ? Đứng thẳng lưng lên, đừng có chột dạ, tâm tư của anh với con gái người ta tuy rằng không đơn thuần, nhưng nhân phẩm thì tuyệt đối đoan chính đàng hoàng.]

Chu Nghiên Xuyên ngước mắt lên, vẻ mặt vẫn bình thản như không.

Tô Đại Cường bước tới trước chiếc bàn dài, đập mạnh tờ bài thi vừa được sửa chữa xuống trước mặt anh:

"Chữa bài xong rồi, bây giờ nói chuyện xem tại sao cậu lại để tâm tới con gái tôi như thế."