Tống Vấn quá giang xe ngựa của Đường Nghị, vừa vào thành đã bị thả xuống.
Nàng liền chậm rãi đi bộ về nhà, may mà kịp trước giờ cấm đi lại ban đêm.
Sáng hôm sau không có tiết, tối hôm trước lại thức khuya một chút, đến trưa Tống Vấn mới xuất phát đến thư viện.
Nàng đến nhiều lần đều bị Phó Tri Sơn bắt gặp.
Lần này cố tình đi đường vòng, vậy mà vẫn bị nhìn thấy.
“Tống tiên sinh!” Phó Tri Sơn giận dữ nói, “ngươi để học sinh ra ngoài, các tiên sinh khác không tìm thấy học sinh để giảng bài! Cứ thế này thì còn thi cử kiểu gì? Đến lúc đó thư viện mất hết thể diện, ai chịu trách nhiệm?”
“Hiện giờ bọn họ không còn tâm trí học hành, ngươi sao có thể mắng họ?” Phó Tri Sơn tận tình khuyên bảo, “bọn họ đều là người có suy nghĩ, có suy nghĩ là tốt. Điều đáng sợ nhất là không có ý tưởng. Nhưng ngươi phải để họ hiểu cái gì là nặng nhẹ.”
Tống Vấn gật đầu: “Hiểu, hiểu rồi.”
Lý Tuân từ cuối lớp gọi: “Tiên sinh, lên lớp!”
Tống Vấn vẫn giữ nụ cười.
Phó Tri Sơn bất lực phất tay: “Đi đi, đi đi.”
Tống Vấn cuối cùng thở phào nhẹ nhõm, nhanh chân bước tới.
Lý Tuân cười nói: “Tiên sinh vậy mà cũng sợ phó trợ giáo?”
“Sai rồi. Ta không phải sợ, mà là tôn trọng.” Tống Vấn nói, “ta không muốn vừa mới đến mấy ngày đã cãi nhau với hắn.”
Tống Vấn đi đến cửa thì dừng lại, Lý Tuân nói: “Vậy học sinh vào trước.”
Tống Vấn gật đầu, rồi đứng ngoài nghe lén một lúc.
Bên trong mọi người đang khẩn trương thảo luận.
“Lý Tuân, ngươi xem giúp ta cái này.”
“Ngươi viết tốt như vậy rồi còn xem gì? Lý huynh, giúp ta xem với.”
“Hay là ta thêm một câu nữa?”
“Trình tự của ta hình như nên chỉnh lại.”
“Ta vừa xem bài của Lý huynh, văn phong đại khí, thật sự tự thấy không bằng.”
Lý Tuân khẽ nhướng mí mắt, nhớ lại lời phụ thân hôm qua, không lên tiếng.
Tống Vấn bước vào, xuất hiện ở cửa, bên trong lập tức im lặng.
Tống Vấn phe phẩy quạt, trong lòng cười lạnh.
Nàng ngồi xuống, nhấp một ngụm trà, ngoắc tay ra hiệu họ nộp bài.
Sau đó từng tờ một đọc qua.
Mọi người đứng thẳng lưng, cẩn thận quan sát phản ứng của nàng.
Các bài văn cơ bản đều giống nhau.
Đại khái đều là một bài phê phán, rất đúng “phong cách” của Tống Vấn, chê bai người khác không đáng một đồng.
Từ việc bách tính ngu muội lỗ mãng, doanh ruộng làm làm việc vụng về phản tác dụng, lính giữ cửa thành thờ ơ, đến huyện nha ăn không ngồi rồi, rồi Kim Ngô Vệ chấp pháp thô bạo, cùng với Tam Điện Hạ phụ trách mà không có chút hành động nào.
Tóm lại là phê phán đủ mọi mặt.
Đặc biệt là bài của Mạnh Vi, Phùng Văn Thuật và Lý Tuân.
Mạnh Vi thì thô ráp trực tiếp, mắng đến cùng.
Phùng Văn Thuật thì dẫn điển tích, mượn xưa nói nay, châm biếm kín đáo.
Lý Tuân dùng từ cẩn trọng, tương đối nội liễm.
Tống Vấn đẩy toàn bộ bài sang một bên, rồi nhìn các học sinh của mình.
Đám học sinh lập tức thấy toàn thân không thoải mái, khẽ nhúc nhích người.
Nhìn thế nào cũng không giống là nàng hài lòng.
Tống Vấn cầm thước đứng dậy: “Còn ai bổ sung gì không?”
Trong lòng mọi người lập tức căng lên, nhìn nhau.
Có chút do dự, nhưng thật sự không nghĩ ra gì thêm, liền đáp là không.
Tống Vấn lạnh mặt nói: “Theo như các ngươi viết, các ngươi còn thiếu.”
Học sinh thấp thỏm hỏi: “Thiếu ai?”
Tống Vấn từng chữ rõ ràng: “Thiếu cổ kim thánh hiền, thiếu bệ hạ, thiếu cha mẹ của họ, thiếu cả thiên hạ thương sinh, còn thiếu chính các ngươi!”
Không hiểu sao, nghe xong câu này, đám học sinh lại thở phào nhẹ nhõm.
Ngược lại còn có cảm giác “quả nhiên là vậy”.
Tống Vấn nhướng mày.
Sao không ai nổi giận?
Phùng Văn Thuật đứng dậy thỉnh giáo: “Xin tiên sinh nói rõ.”
“Bài văn này, nếu để ta chấm lại, tất cả đều không điểm.” Tống Vấn cầm bài của Lý Tuân, đi tới trước mặt hắn nói: “Chỉ có Lý Tuân, ta cho ngươi sáu điểm.”
Lý Tuân nhận lấy: “Học sinh tự thấy cũng không có gì xuất sắc.”
Tống Vấn nói: “Không phải vì văn chương của ngươi hay, mà là vì ngươi là con của ngự sử đại phu.”
Lý Tuân phẫn nộ đứng dậy: “Tiên sinh, xin nói cẩn thận!”
“Chính vì ngươi là con ngự sử đại phu, nên tương lai ngươi tiền đồ vô lượng. Ngươi chỉ cần mở miệng, nói họ sai, họ liền sai. Vì ngươi có quyền, họ chỉ có thể chịu phạt.” Tống Vấn nói, “cho nên bài văn hôm nay của ngươi, ít nhất không hoàn toàn là lời rỗng tuếch. Nhưng nếu ngươi cũng giống bọn họ, thì điểm của ngươi cũng giống bọn họ.”
Lý Tuân trực tiếp xé bài, ném sang một bên: “Xin tiên sinh chỉ rõ.”
“Chỉ rõ? Việc này không cần ta chỉ. Ta chỉ cần các ngươi làm được bốn chữ—‘đặt mình vào hoàn cảnh người khác’.” Tống Vấn quay lại nói, “giả sử hôm nay các ngươi là lính giữ cửa thành, trước mặt có hai con đường. Một! Trái lệnh quân—bất trung, bất nghĩa. Hai! Thấy chết không cứu—bất nhân, bất hiếu. Lại còn có một đám học sinh chính nghĩa đứng phía sau thúc ép. Các ngươi chọn đường nào?”
Mọi người im lặng.
“Mạnh Vi!” Tống Vấn gọi, “ngươi chọn cái nào!”
Mạnh Vi im lặng.
Tống Vấn không cho hắn né tránh: “Nói!”
Mạnh Vi đáp: “Học sinh không chọn cái nào.”
“Tốt! Vậy vì ngươi không làm tròn chức trách, bách tính xông vào thành, cuối cùng bị đồng liêu của ngươi đánh chết dưới cửa thành. Bất trung, bất hiếu, bất nhân, bất nghĩa—cả bốn tội ngươi đều dính! Còn khiến đồng liêu cũng phải mang tội!” Tống Vấn chỉ vào hắn nói, “dù làm hay không làm, đám học sinh kia cũng sẽ mắng các ngươi không ra gì! Nghĩ cho kỹ, ngươi rốt cuộc sai ở đâu? Là chấp hành quân lệnh sai, hay do dự là sai?”
Mạnh Vi cúi đầu: “Tiên sinh, ta sai.”
“Nhận sai không xóa được việc ngươi đã làm tổn hại người khác.”
Một học sinh nhỏ giọng hỏi: “Chẳng lẽ không có con đường thứ ba sao?”
Tống Vấn quay sang: “Hắn chỉ là một lính giữ cửa thành, lấy đâu ra con đường thứ ba? Ngươi nói xem, ngươi chỉ cho hắn đường sáng đi!”
Học sinh kia lảng tránh ánh mắt: “Hiện tại… chưa nghĩ ra.”
“Rất tốt, chưa nghĩ ra, đã vội kết tội người khác. Thà giết lầm, không bỏ sót, đúng không?” Tống Vấn mắng, “ngươi tưởng mình là ai? Công lý? Luật pháp? Hay thánh nhân, thiên đạo?”
Cả lớp lại im lặng.
Tâm trạng bọn họ lúc này rất phức tạp.
Cảm thấy nàng không đúng, nhưng lại không thể phản bác.
Trong đầu nhanh chóng tự sắp xếp lại suy nghĩ.
Tống Vấn nhìn một loạt đầu cúi xuống, quát: “Ngẩng đầu lên! Nhìn bàn làm gì?”
Mọi người không tình nguyện ngẩng đầu.
Nhìn nàng thì có ích gì?
Tống Vấn nói: “Mắng đã đủ chưa? Các ngươi có từng nghĩ, dù chỉ một ý niệm thôi, họ cũng có nỗi khó xử của mình?”
Phùng Văn Thuật cuối cùng không nhịn được: “Lính giữ cửa thành địa vị thấp, không có quyền lựa chọn, tiến thoái lưỡng nan, nên có thể hiểu. Nhưng Kim Ngô Vệ và huyện lệnh thì sao? Chẳng lẽ họ cũng không sai?”
Tống Vấn bước tới: “Vậy ta hỏi ngươi, chức trách của Kim Ngô Vệ là gì?”
Phùng Văn Thuật đứng dậy đáp: “Là giữ gìn hoàng thành và trị an kinh sư.”
“Phụng mệnh của ai?”
“Bệ hạ.”
“Vì sao phải dọn đường mở rộng?”
“Vì đường quá hẹp, ngựa dễ hoảng loạn, giẫm bị thương người đi đường.”
“Có nên làm không?”
“Nên.”
“Bọn họ có thu một đồng bạc nào không?”
“Chưa từng.”
“Họ có quyền vượt qua Huyện lệnh, trực tiếp đến Hộ bộ thu hồi thuế đã nộp không?”
Giọng Phùng Văn Thuật càng lúc càng nhỏ, đến cuối gần như không nghe rõ: “Không có.”
Tống Vấn nói: “Vậy ngươi trông chờ họ làm được gì? Sai lớn nhất của họ là đặt bệ hạ và Thái tử lên trên hết, xử lý việc quá nhanh? Hay là không tự móc tiền túi ra bồi thường cho đám bách tính kia?”
Tống Vấn lại nói: “Ngươi cho rằng quyền hạn và trách nhiệm của Kim Ngô Vệ là gì? Ngươi cho rằng quyền hạn và trách nhiệm của các cấp quan viên là gì? Ngươi cho rằng mỗi người làm đúng chức trách của mình là vì điều gì?”
Đám học sinh đã ủ rũ hẳn, không ai trả lời.
Tống Vấn sờ cằm.
Trong lòng thầm nghĩ, lần này mình cũng đâu có nói gì quá đáng, sao đám người hăng hái kia lại im bặt rồi?
Không đến mức chứ?
“Nói như Phùng Văn Thuật vậy là rất tốt. Có vấn đề thì cứ mạnh dạn hỏi. Ham học hỏi, không ngại hỏi người dưới, nên mới gọi là ‘văn’. Huống chi ta là tiên sinh của các ngươi, hỏi ta là chuyện đương nhiên.” Tống Vấn khen, “nếu có dị nghị, cứ việc nêu ra, cùng nhau bàn luận. Như Phùng Văn Thuật, Mạnh Vi, Lý Tuân ba người, làm vậy là rất tốt. Có chủ kiến riêng, nên văn chương của họ cũng nổi bật nhất.”
Đám học sinh nhìn nhau đầy cảm thông.
Đúng vậy, cũng vì thế mà ba người này bị phê thảm nhất.
Trước kia họ đều là tài tử phong lưu, thơ phú được người ca ngợi.
Gặp Tống Vấn rồi mới thấy tất cả đều hư ảo.
Làm thơ thì giỏi, nhưng làm quan thì không.
Lần này đã dốc hết tâm sức, mà vẫn không tìm được lý do bào chữa.
Nói về đạo trị quốc thì thao thao bất tuyệt, nhưng áp vào thực tế lại đầy sơ hở.
Đến mức không biết phải đối diện với câu hỏi “học để làm gì” như thế nào nữa.
Một lần suy, rồi lại suy, cuối cùng kiệt quệ.
Để tránh xảy ra chuyện, họ đành… kiệt quệ trước đã.
Không ai tiếp lời, Tống Vấn chỉ đành tự nói tiếp.
Tâm trạng của họ ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng phát huy của nàng.
Nàng ho nhẹ một tiếng, che miệng nói: “Ta biết các ngươi còn muốn hỏi gì. Còn có Trường An Huyện lệnh nữa.”
Từng đôi mắt ham học chăm chú nhìn nàng.
“Khoản tiền thu được đã nhập sổ, nộp lên Hộ bộ. Thu chi đều theo quy định. Ngươi bảo hắn lấy đâu ra tiền để trả lại? Ngươi bảo hắn làm sao đi Hộ bộ đòi lại số bạc đã nộp…” Tống Vấn dừng lại một chút rồi nói, “Huyện lệnh này, quả thật có chút vô sỉ. Ta cũng không muốn biện hộ cho hắn.”
Đám học sinh: “…”
Nàng lại nhìn qua bài văn, nói: “Xem ra các ngươi cũng không hoàn toàn sai, lần này cho mỗi người nửa điểm.”
Đám học sinh: “…”
Không thể cho tròn một điểm sao?
“Mỗi người trong bài của các ngươi đều là sai, đều ích kỷ. Điều đó đúng. Nhưng cũng không đến mức tội ác như các ngươi nghĩ.” Tống Vấn chậm rãi giảng, “ta không phải biện hộ cho họ, họ đúng là có sai. Thiện ác cũng như đúng sai, vốn không tuyệt đối. Mang lòng tốt cũng có thể làm điều xấu. Nhưng bất kể lúc nào, người nào, chuyện gì, ta đều hy vọng các ngươi nhìn nhiều hơn một chút. Đừng để sự bốc đồng và tức giận che mắt, đừng xem nhẹ lập trường của người khác. Các ngươi có thể chỉ trích, nhưng trước khi chỉ trích, phải nhìn toàn diện sự việc, như vậy mới có thể đưa ra phán đoán công bằng.”
“Trên đời này, có mấy ai muốn làm kẻ ác bị người khác chửi rủa?”
“Đây chính là quan trường. Con người sống một đời, phần lớn đều thân bất do kỷ, mà quan trường càng như vậy. Trên dưới, ngang hàng, đều liên hệ chặt chẽ, khó mà chỉ lo cho bản thân. Làm quan, cũng là học cách sống cùng người khác.”
“Chỉ cần các ngươi đừng đặt mình quá cao, thì sẽ không phạm sai lầm như vậy. Khiêm tốn thì việc gì cũng thành, tự mãn thì mười việc hỏng chín. Ở vị trí cao mà biết hạ mình, làm việc nhanh nhẹn, nói năng cẩn trọng.”
Không khí yên lặng đến nghẹt thở.
Tống Vấn: “…”
≧◔◡◔≦
------------------------------
Toidoca.com lưu truyện bạn đang đọc tại 
-593460.png&w=256&q=75)
